Mastektomia — usunięcie objętych nowotworem gruczołów mlekowych

Na czym polega

Mastektomia to usunięcie guza lub guzów gruczołu mlekowego wraz z otaczającą tkanką, a w razie potrzeby całego pasma sutków po jednej stronie (mastektomia regionalna lub jednostronna). Zakres wycięcia dobieramy do liczby, wielkości i położenia zmian — nie usuwamy więcej, niż trzeba, ale też nie mniej, niż wymaga margines onkologiczny.

U suk około połowa guzów sutka jest złośliwa; u kotek zdecydowana większość. Sam wygląd czy dotyk nie odróżnia guza łagodnego od złośliwego — odpowiedź daje dopiero badanie histopatologiczne usuniętej tkanki. Dlatego każdy usunięty guz wysyłamy do oceny i omawiamy wynik z opiekunem.

Operację prowadzimy w znieczuleniu ogólnym z pełnym monitoringiem, z użyciem elektrokautera, który ogranicza krwawienie w silnie ukrwionej tkance gruczołu. Jeśli suka nie jest kastrowana, często łączymy mastektomię ze kastracją w jednym znieczuleniu.

Kiedy się stosuje

Gdy w gruczole mlekowym wyczuwalny jest guzek — niezależnie od wielkości. Małe, pojedyncze zmiany mają najlepsze rokowanie, dlatego nie zalecamy „obserwowania”, aż urosną.

Przed zabiegiem wykonujemy ocenę zaawansowania: RTG klatki piersiowej w trzech projekcjach i USG jamy brzusznej. Jeśli obraz wskazuje na przerzuty, plan leczenia omawiamy wspólnie z opiekunem podczas konsultacji onkologicznej.

Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty

• Wyczuwasz u suki lub kotki twardy guzek przy sutku, który wcześniej nie istniał.
• Guzek rośnie w ciągu tygodni lub pojawiły się kolejne.
• Skóra nad zmianą jest zaczerwieniona, owrzodzona albo guz krwawi.
• Z sutka wycieka płyn poza laktacją.
• Suka lub kotka wylizuje okolicę sutków i nie pozwala jej dotknąć.
• Niekastrowana suka po wielu cieczkach lub ciążach urojonych — grupa najwyższego ryzyka.

Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy

Diagnostyka przed

Zaczynamy od badania klinicznego i dokładnego omacania wszystkich sutków oraz węzłów chłonnych pachowych i pachwinowych. RTG klatki piersiowej w trzech projekcjach wyklucza lub potwierdza przerzuty do płuc — bez tego zdjęcia nie kwalifikujemy do zabiegu onkologicznego. USG jamy brzusznej ocenia węzły chłonne, wątrobę i śledzionę.

W wybranych przypadkach wykonujemy biopsję cienkoigłową i cytologię zmiany lub węzła chłonnego na miejscu. Badanie krwi i kwalifikacja do znieczulenia według standardu STD-01 są obowiązkowe; wiele pacjentek to seniorki, więc często dokładamy badanie kardiologiczne.

Jak przebiega

Opieka po

W domu: body lub kołnierz przez 14 dni, ograniczenie ruchu, leki przeciwbólowe i ewentualnie antybiotyk według rozpiski. Rana po mastektomii jest długa i może pojawić się na niej obrzęk lub niewielki wysięk — kontrola rany po 2–3 dniach, szwy zdejmujemy po 10 dniach.

Wynik histopatologii omawiamy na osobnej wizycie: od niego zależy, czy leczenie jest zakończone, czy potrzebna jest dalsza konsultacja onkologiczna i kontrolne RTG klatki co kilka miesięcy. Zadzwoń, jeśli rana się rozchodzi, wycieka z niej ropa, pacjentka gorączkuje lub nie je.

Najczęstsze pytania