Cesarskie cięcie
Operacyjne wydobycie szczeniąt lub kociąt, gdy poród naturalny nie postępuje lub jest niebezpieczny. Zabieg pilny w godzinach pracy — zadzwoń przed przyjazdem; planowe cesarki umawiamy po USG.
pon–pt 9–19, sob 9–13 · tel. +48 74 660 62 68. Poza godzinami pracy, w niedziele i święta najbliższe lecznice całodobowe: SKVet Klinika Weterynaryjna (ul. Stabłowicka 109b, Wrocław, tel. 791 998 999) oraz Klinika Psa i Kota (ul. B. Krzywoustego 105/22, 51-166 Wrocław, tel. 71 339 82 48).
Na czym polega
Cesarskie cięcie to wydobycie płodów przez nacięcie powłok brzusznych i macicy. Wykonujemy je, gdy poród naturalny nie postępuje, zagraża matce lub szczeniętom, albo gdy z wyprzedzeniem wiadomo, że poród siłami natury jest mało prawdopodobny — na przykład u ras brachycefalicznych, przy pojedynczym, dużym płodzie lub przy bardzo licznym miocie.
Kluczowe w tym zabiegu są dwa równoległe cele: bezpieczeństwo matki i przeżycie noworodków. Dlatego znieczulenie prowadzimy tak, by jak najmniej leków przeszło przez łożysko, a zespół pracuje w dwóch grupach — jedna operuje, druga odbiera i reanimuje szczenięta lub kocięta w ogrzewanym inkubatorze.
Na życzenie opiekuna i gdy stan matki na to pozwala, cesarskie cięcie można połączyć z kastracją. Omawiamy to jeszcze przed zabiegiem, bo decyzja w trakcie operacji nie jest dobrą praktyką.
Kiedy się stosuje
W trybie pilnym: gdy od rozpoczęcia silnych parć minęło ponad 30–60 minut bez urodzenia szczenięcia, gdy między kolejnymi noworodkami mija ponad 2–3 godziny, gdy z dróg rodnych wypływa zielona lub cuchnąca wydzielina bez porodu, albo gdy suka lub kotka słabnie. To sytuacje, w których dzwonisz i przyjeżdżasz od razu, w godzinach pracy przychodni.
W trybie planowym: gdy w USG lub RTG widać niedopasowanie wielkości płodów do miednicy, u ras z wysokim odsetkiem cesarek, przy wcześniejszych trudnych porodach lub jednym płodzie. Termin ustalamy na podstawie badań obrazowych.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Suka lub kotka prze intensywnie od ponad pół godziny i nic się nie dzieje.
- Od urodzenia ostatniego szczenięcia minęły ponad 2–3 godziny, a w brzuchu wyczuwalne są kolejne.
- Z dróg rodnych wypływa ciemnozielona wydzielina, ale żaden noworodek się nie urodził.
- Minął spodziewany termin porodu o 2–3 dni, a akcja porodowa się nie zaczyna.
- Matka jest osłabiona, dyszy, ma drżenia mięśni lub bladość dziąseł w trakcie porodu.
- W kanale rodnym widać utkwione szczenię, którego nie da się delikatnie wydobyć.
- Rasa brachycefaliczna (buldog, mops, pers) lub wcześniejsza cesarka.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Przy przyjęciu wykonujemy szybkie badanie kliniczne matki i USG jamy brzusznej: liczymy płody, sprawdzamy tętno każdego z nich (spowolnione tętno oznacza niedotlenienie i decyduje o pośpiechu) i oceniamy ich ułożenie. Badanie krwi (glukoza, wapń, morfologia) pomaga wykluczyć przyczyny metaboliczne słabych skurczów, które czasem da się leczyć bez operacji.
Przy cesarce planowej wcześniej wykonujemy RTG (po 55. dniu ciąży liczba płodów i ich wielkość są dobrze widoczne), by ocenić, kiedy płody są gotowe do porodu.
Jak przebiega
Matka dostaje wenflon i płyny, jest golona i przygotowywana jeszcze przed indukcją znieczulenia, żeby czas od podania leków do wydobycia noworodków był jak najkrótszy. Stosujemy protokół ograniczający leki przechodzące przez łożysko, znieczulenie wziewne z intubacją i pełny monitoring (STD-02).
Chirurg otwiera jamę brzuszną i macicę, kolejno wydobywa płody i podaje je zespołowi neonatologicznemu, który oczyszcza drogi oddechowe, stymuluje oddech i ogrzewa noworodki w inkubatorze. Po wydobyciu wszystkich płodów macica jest zamykana (lub usuwana, jeśli tak ustalono), a powłoki zszywane warstwowo. Zabieg trwa orientacyjnie 45–90 minut.
Matka budzi się na ogrzewanym stanowisku; szczenięta lub kocięta przystawiamy do ssania, gdy tylko jest bezpiecznie przytomna. Zwykle cała rodzina wraca do domu tego samego dnia lub następnego rana — o tym decyduje prowadzący lekarz.
Opieka po
W domu potrzebne jest ciepłe, ciche legowisko z ograniczonym dostępem dla innych zwierząt. Przez pierwsze dni sprawdzaj, czy wszystkie noworodki ssą i przybierają na wadze (ważymy codziennie), a rana matki jest sucha. Leki przeciwbólowe podajemy zgodnie z zaleceniem — dobieramy takie, które są bezpieczne przy karmieniu.
Kontrola matki i miotu po 2–3 dniach, zdjęcie szwów po 10 dniach. Zadzwoń natychmiast, jeśli z dróg rodnych wypływa cuchnąca wydzielina, matka gorączkuje, ma twarde, gorące sutki, drżenia mięśni lub odrzuca młode.
Najczęstsze pytania
Czy mogę być przy zabiegu?
Nie w sali operacyjnej, ale zespół informuje na bieżąco o przebiegu. Po wybudzeniu matki zobaczysz ją i noworodki przed wypisem.
Czy suka będzie karmić po cesarce?
Tak — znieczulenie dobieramy tak, by nie zaburzało laktacji, a szczenięta przystawiamy jak najszybciej po zabiegu.
Czy po jednej cesarce następny poród też musi być operacyjny?
Nie zawsze. Zależy od przyczyny — przy problemach anatomicznych (rasa, wąska miednica) kolejna cesarka jest prawdopodobna; przy jednorazowej atonii poród naturalny bywa możliwy.
Co robić poza godzinami pracy przychodni?
Nie czekaj do rana — jedź do jednej z całodobowych lecznic we Wrocławiu wskazanych na tej stronie. Czas ma znaczenie dla przeżycia szczeniąt.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: cesarskie cięcie.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.