Kastracja kotki
Usunięcie jajników i macicy u kotki w znieczuleniu ogólnym. Kończy rujki, zapobiega ropomaciczu i niechcianym miotom. Zabieg jednodniowy z pisemnymi zaleceniami po wypisie.
Na czym polega
Kastracja kotki to usunięcie jajników, zwykle wraz z macicą, przez niewielkie cięcie w linii środkowej brzucha lub w boku. Po zabiegu kotka nie ma rujek i nie może zajść w ciążę.
Kotki są gotowe do rozrodu bardzo wcześnie i mają rujki wielokrotnie w sezonie — głośne, uciążliwe i wyczerpujące dla zwierzęcia. Kastracja usuwa ten problem, a jednocześnie chroni przed ropomaciczem, torbielami jajników i zmniejsza ryzyko guzów sutka, które u kotek są w większości złośliwe.
Zabieg prowadzimy w znieczuleniu wziewnym z monitoringiem parametrów życiowych i ogrzewaniem pacjenta — koty ze względu na małą masę ciała wychładzają się szybko, dlatego kontrola temperatury jest u nich priorytetem.
Kiedy się stosuje
Zabieg planowy u zdrowych kotek od 6 miesiąca życia, najlepiej przed pierwszą rujką. Nie ma potrzeby czekać, aż kotka „raz urodzi” — to mit bez uzasadnienia medycznego.
U dorosłych kotek wykonujemy kastrację w każdym wieku, w tym u kotek wolno żyjących i przygarniętych. Zabieg podczas rujki jest możliwy, choć wiąże się z nieco większym krwawieniem; omawiamy to indywidualnie.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Kotka głośno miauczy, tarza się, wypina zad i domaga się wyjścia co kilka tygodni.
- Kotka wychodzi na dwór lub w domu jest niekastrowany kocur.
- Opiekun nie planuje miotu i chce uniknąć niechcianej ciąży.
- W badaniu USG stwierdzono torbiele jajników lub zmiany w macicy.
- Kotka ma nawracające objawy rujki mimo wcześniejszej kastracji w innym miejscu (podejrzenie pozostawionej tkanki jajnika).
- Przygarnięta dorosła kotka o nieznanej historii.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Każda kotka, niezależnie od wieku, przechodzi badanie kliniczne (osłuchanie serca, ocena błon śluzowych, temperatura, badanie brzucha) oraz badanie krwi na miejscu przed zabiegiem, zgodnie ze standardem STD-01.
Przy szmerze nad sercem kierujemy na echokardiografię przed znieczuleniem — u kotów kardiomiopatia bywa niema klinicznie. USG jamy brzusznej robimy, gdy podejrzewamy ciążę, ropomacicze lub torbiele.
Standardy bezpieczeństwa przy tym zabiegu
Pracujemy według spisanych standardów postępowania. Ich jedynym celem jest bezpieczeństwo pacjenta: każdy ogranicza konkretne ryzyko, a przestrzegamy ich przy każdym zabiegu, nie tylko przy trudnych przypadkach.
- STD-01 · Kwalifikacja do znieczulenia zmniejsza ryzyko powikłań znieczulenia: przed zabiegiem oceniamy badanie, krew i klasę ASA, a plan znieczulenia dobieramy do konkretnego pacjenta.
- STD-02 · Nadzór śródoperacyjny pozwala wychwycić zagrożenie, zanim stanie się niebezpieczne: osobna osoba przez cały zabieg i wybudzanie śledzi saturację, kapnografię, EKG, ciśnienie i temperaturę.
- STD-03 · Karta kontrolna zabiegu zapobiega pomyłkom: przed operacją zespół na głos potwierdza tożsamość pacjenta, stronę zabiegu, sprzęt, leki i plan na wypadek powikłań.
- STD-04 · Leczenie bólu — multimodalne ogranicza ból i stres: ból oceniamy w ustrukturyzowanych skalach i leczymy z wyprzedzeniem.
- STD-05 · Reżim sterylności zmniejsza ryzyko zakażenia: rozdzielone sale operacyjne, sterylizacja narzędzi z kontrolą chemiczną i biologiczną, spisany obieg materiału.
- STD-06 · Dokumentacja i przekazanie opieki chroni ciągłość leczenia: wyniki, zalecenia i decyzje są w cyfrowej karcie, a przekazanie opieki między lekarzami jest uporządkowane.
Jak przebiega
Kotka przyjeżdża na czczo w transporterze. Po badaniu i zgodzie podajemy premedykację z lekiem przeciwbólowym i wprowadzamy w znieczulenie wziewne z intubacją. Monitorujemy tętno, saturację, kapnografię i temperaturę; kotka jest ogrzewana nawiewem ciepłego powietrza.
Zabieg trwa orientacyjnie 20–40 minut. Rana jest niewielka, zamykana szwami śródskórnymi lub skórnymi. Wybudzanie odbywa się w ogrzewanym boksie szpitalnym pod obserwacją.
Kotka wraca do domu tego samego dnia, gdy jest w pełni przytomna i stabilnie chodzi.
Opieka po
Przez 7–10 dni kotka powinna nosić body lub kołnierz i zostać w domu, bez wychodzenia i skakania na wysokie meble. Leki przeciwbólowe podajemy zgodnie z zaleceniem, zwykle 3–5 dni.
Kontrola rany po 2 dniach, zdjęcie szwów (jeśli są) po 10 dniach. Zadzwoń, jeśli rana się rozchodzi lub wycieka, kotka nie je ponad dobę, wymiotuje lub jest apatyczna.
Najczęstsze pytania
Czy kotka musi wcześniej mieć rujkę lub miot?
Nie. Kastracja przed pierwszą rujką jest bezpieczna i daje najlepszą ochronę przed guzami sutka.
Czy można kastrować kotkę w trakcie rujki?
Tak, choć tkanki są wtedy bardziej ukrwione. Jeśli to możliwe, wolimy poczekać 1–2 tygodnie po zakończeniu rujki.
Czy kotka będzie zachowywać się inaczej?
Znikną zachowania związane z rujką. Charakter kotki się nie zmienia; wiele kotek staje się spokojniejszych po prostu dlatego, że nie przechodzą cyklu hormonalnego.
Kiedy kotka może wyjść na dwór?
Po zagojeniu rany, czyli około 10–14 dni po zabiegu.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: kastracja kotki.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.