TPLO — leczenie zerwanego więzadła krzyżowego
TPLO w Świdnicy: operacja stabilizująca kolano po zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego u psa, wykonywana na miejscu w przychodni w Pszennie. Planowana na RTG, w znieczuleniu ogólnym z pełnym monitoringiem, z jasnym planem rekonwalescencji.
Na czym polega
TPLO (osteotomia poziomująca plateau kości piszczelowej) to operacja, która nie „zszywa” zerwanego więzadła, tylko zmienia geometrię stawu kolanowego tak, żeby więzadło przestało być potrzebne. Wykonujemy kontrolowane nacięcie górnej części kości piszczelowej, obracamy fragment o zaplanowany kąt i stabilizujemy go płytką ze śrubami. Dzięki temu kość udowa przestaje zsuwać się z piszczeli podczas obciążania kończyny.
TPLO wykonujemy na miejscu w Świdnicy, w przychodni w Pszennie (gmina Świdnica, ok. 5 km od centrum miasta). To jeden z najbardziej wymagających zabiegów ortopedycznych: kąt obrotu planuje się na zdjęciach RTG, osteotomię wykonuje specjalną piłą, a fragment kości stabilizuje płytką TPLO. Potrzebne są doświadczenie operatora, instrumentarium i implanty. W literaturze weterynaryjnej TPLO jest często określana jako złoty standard leczenia zerwania więzadła krzyżowego u psów.
To obecnie najlepiej udokumentowana metoda leczenia zerwania więzadła krzyżowego u psów średnich i dużych. Pozwala na wczesne obciążanie kończyny i zwykle daje lepszą długoterminową funkcję niż techniki oparte na szwach zewnętrznych. Nie cofa istniejących zmian zwyrodnieniowych, ale spowalnia ich postęp.
Podczas operacji oceniamy też łąkotki — ich uszkodzenie towarzyszy zerwaniu więzadła w dużej części przypadków i, jeśli jest obecne, wymaga zaopatrzenia w trakcie tego samego zabiegu.
Kiedy się stosuje
TPLO proponujemy po potwierdzeniu zerwania (całkowitego lub częściowego) więzadła krzyżowego przedniego u psa, zwłaszcza powyżej 15 kg, aktywnego lub pracującego. U psów mniejszych możliwe są też inne techniki chirurgiczne — decyzję podejmujemy indywidualnie po badaniu i zdjęciach.
Zabieg powinien być wykonany w ciągu kilku dni od zerwania więzadła, żeby uniknąć obciążania i niszczenia łąkotek oraz przeciążania drugiej kończyny. Zerwanego więzadła nie leczymy zachowawczo.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies nagle zaczął kuleć na tylną łapę podczas zabawy i od tego czasu jej nie obciąża w pełni.
- Kulawizna tylnej kończyny ustępuje po odpoczynku, ale wraca po każdym dłuższym spacerze.
- Pies siada z jedną tylną łapą odsuniętą na bok, bo nie może zgiąć kolana.
- Kolano jest pogrubiałe, a mięśnie uda widocznie mniejsze niż po drugiej stronie.
- Podczas ruchu w kolanie słychać kliknięcie — możliwe uszkodzenie łąkotki.
- Lekarz stwierdził dodatni test szufladowy lub kompresyjny piszczeli.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Rozpoznanie stawiamy na podstawie badania ortopedycznego (testy stabilności kolana) i RTG cyfrowego kolana w dwóch projekcjach, wykonanego w sedacji. Na zdjęciu bocznym mierzymy kąt nachylenia plateau piszczeli — to on decyduje o wielkości korekcji i doborze płytki. Zdjęcia służą więc nie tylko do potwierdzenia, ale do zaplanowania operacji.
Przed zabiegiem pacjent przechodzi kwalifikację do znieczulenia zgodnie ze standardem STD-01: badanie kliniczne, morfologię i biochemię krwi, ocenę ASA. U psów starszych lub z szmerem serca dodatkowo badanie kardiologiczne.
Kto operuje
Od ponad 20 lat, jeszcze od czasów studiów, zajmuje się ortopedią i traumatologią, chirurgią tkanek miękkich oraz radiologią. Wszystkie zabiegi ortopedyczne w przychodni, w tym TPLO, wykonuje sama, przy technikach weterynarii prowadzących znieczulenie i monitoring; rocznie to ok. 250 zespoleń złamań (osteosyntez). Specjalizacja z radiologii ma w ortopedii znaczenie praktyczne: od oceny zdjęć RTG zależy wybór metody zespolenia, a kolejne zdjęcia pokazują, czy kość prawidłowo się zrasta.
Przyjmuje od poniedziałku do piątku.
Znieczulenie prowadzi w tym czasie osobny technik weterynarii (standard STD-02), więc operator zajmuje się wyłącznie zabiegiem.
Standardy bezpieczeństwa przy tym zabiegu
Pracujemy według spisanych standardów postępowania. Ich jedynym celem jest bezpieczeństwo pacjenta: każdy ogranicza konkretne ryzyko, a przestrzegamy ich przy każdym zabiegu, nie tylko przy trudnych przypadkach.
- STD-01 · Kwalifikacja do znieczulenia zmniejsza ryzyko powikłań znieczulenia: przed zabiegiem oceniamy badanie, krew i klasę ASA, a plan znieczulenia dobieramy do konkretnego pacjenta.
- STD-02 · Nadzór śródoperacyjny pozwala wychwycić zagrożenie, zanim stanie się niebezpieczne: osobna osoba przez cały zabieg i wybudzanie śledzi saturację, kapnografię, EKG, ciśnienie i temperaturę.
- STD-03 · Karta kontrolna zabiegu zapobiega pomyłkom: przed operacją zespół na głos potwierdza tożsamość pacjenta, stronę zabiegu, sprzęt, leki i plan na wypadek powikłań.
- STD-04 · Leczenie bólu — multimodalne ogranicza ból i stres: ból oceniamy w ustrukturyzowanych skalach i leczymy z wyprzedzeniem.
- STD-05 · Reżim sterylności zmniejsza ryzyko zakażenia: rozdzielone sale operacyjne, sterylizacja narzędzi z kontrolą chemiczną i biologiczną, spisany obieg materiału.
- STD-06 · Dokumentacja i przekazanie opieki chroni ciągłość leczenia: wyniki, zalecenia i decyzje są w cyfrowej karcie, a przekazanie opieki między lekarzami jest uporządkowane.
Jak przebiega
Pies przyjeżdża rano na czczo. Po premedykacji i podaniu leków przeciwbólowych (schemat multimodalny, STD-04, w tym blokada regionalna kończyny) wprowadzamy znieczulenie ogólne. Przez cały zabieg anestezjolog monitoruje EKG, saturację, kapnografię, ciśnienie i temperaturę; pacjent leży na ogrzewaniu. Pole operacyjne przygotowujemy zgodnie ze standardem aseptyki STD-05, a przed rozpoczęciem operacji zespół odczytuje kartę kontrolną STD-03.
Sam zabieg trwa orientacyjnie 60–90 minut. Otwieramy staw, oceniamy i w razie potrzeby opracowujemy łąkotkę, wykonujemy osteotomię, obracamy fragment kości o zaplanowany kąt i mocujemy płytką. Po zamknięciu rany wykonujemy kontrolne RTG, żeby potwierdzić położenie implantu.
Pies budzi się w szpitalu pod opieką personelu, z ciągłą kontrolą bólu. Do domu wraca tego samego dnia, po pełnym wybudzeniu, z rozpisanym leczeniem bólu na pierwsze dni.
Opieka po
Pierwsze 6–8 tygodni to ścisłe ograniczenie ruchu: krótkie spacery na smyczy tylko na potrzeby fizjologiczne, bez schodów, skoków i śliskich podłóg; kołnierz do zdjęcia szwów po 10–14 dniach. Podajemy leki przeciwbólowe i przeciwzapalne według rozpisanego schematu. Kontrola kliniczna po 2 tygodniach, RTG kontrolne po 6–8 tygodniach — dopiero potwierdzony zrost kości pozwala stopniowo wydłużać spacery.
Zadzwoń natychmiast, jeśli pies nagle przestanie obciążać łapę, rana zacznie sączyć lub kończyna spuchnie. Pełny powrót do aktywności trwa zwykle 4–6 miesięcy.
Najczęstsze pytania
Czy TPLO można zrobić w Świdnicy?
Tak. TPLO wykonujemy na miejscu, w przychodni w Pszennie w gminie Świdnica, ok. 5 km od centrum Świdnicy. Operuje lek. wet. Eliza Hołdowańska-Kroczak, która wykonuje wszystkie zabiegi ortopedyczne w przychodni; znieczulenie i monitoring prowadzi w tym czasie osobny technik weterynarii.
Jakich implantów używacie i czy są na miejscu?
Pracujemy na płytach i implantach Arthrex oraz napędach chirurgicznych (wiertarkach) Stryker. Komplet płyt jest na miejscu jako tzw. zestaw lotny: właściwą płytę dobieramy do pacjenta i złamania, a zużyte materiały od razu domawiamy, żeby w przychodni zawsze był pełny zestaw narzędzi i implantów.
Czy pies może chodzić po TPLO?
Tak, większość psów obciąża kończynę w ciągu kilku dni. Chodzenie jest wskazane, ale wyłącznie na smyczy i w krótkich dawkach, aż RTG potwierdzi zrost.
Czy płytka zostaje na zawsze?
Zwykle tak. Usuwamy ją tylko, gdy powoduje problemy (np. stan zapalny), co zdarza się rzadko.
Czy druga łapa też się zerwie?
U części psów tak — więzadło zrywa się na podłożu zwyrodnieniowym, nie tylko po urazie. Kontrola masy ciała i kontrolne badania pozwalają wcześnie to wychwycić.
Czy oferujecie rehabilitację po zabiegu?
Nie prowadzimy fizjoterapii na miejscu. Otrzymają Państwo pisemny plan ćwiczeń domowych i w razie potrzeby wskażemy ośrodek rehabilitacyjny.
Przyjeżdżam z Wrocławia, Opola albo Zielonej Góry. Jak zaplanować TPLO?
Zadzwoń do rejestracji i opisz objawy; jeśli masz zdjęcia RTG od swojego lekarza, zabierz je na pierwszą wizytę. Przy dalszym dojeździe powiedz o tym od razu, żeby ustalić terminy kwalifikacji i zabiegu. Pies wraca do domu w dniu operacji, po pełnym wybudzeniu. Kontrola po 2 tygodniach i RTG po 6–8 tygodniach odbywają się u nas; sposób ich organizacji przy dalekim dojeździe omawiamy z opiekunem. Dojazd z Wrocławia zajmuje około godziny, z Opola i Zielonej Góry zwykle około dwóch godzin.
Czy mój lekarz weterynarii może skierować psa na TPLO do Państwa?
Tak. Przyjmujemy skierowania od lekarzy weterynarii z całego regionu: Dolnego Śląska, Opolszczyzny i Lubuskiego. Szczegóły i formularz są na stronie Skieruj pacjenta. Po zabiegu pacjent wraca pod opiekę lekarza kierującego z opisem operacji i zaleceniami.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: tplo.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.