Start/Standardy/WET-ASEP-05
Aseptyka · WET-ASEP-05 · STD-05 · Sala operacyjna · Elektrokauter · Sterylizatornia

Reżim sterylności

Dwie sale operacyjne o rozdzielonych przeznaczeniach, śluzy, sterylizacja narzędzi z kontrolą biologiczną i chemiczną oraz audytowany obieg materiału — według stałych, spisanych procedur.

STD-05 · Reżim sterylności6 stref · 10 kroków
Właściciel procesu
Kierownik medyczny / lekarz odpowiedzialny za chirurgię i kontrolę zakażeń
Uczestnicy
Lekarze operujący, lekarze anestezjolodzy, technicy weterynarii, asystenci, personel sterylizatorni, personel sprzątający
Cel
Zapobieganie zakażeniom miejsca operowanego i przerwaniu łańcucha sterylności poprzez standaryzację organizacji przestrzeni, przygotowania pacjenta, zachowania zespołu i obiegu materiałów
Zakres
Wszystkie zabiegi chirurgiczne, ortopedyczne, stomatologiczne, endoskopowe i inwazyjne, w których wymagane są warunki aseptyczne
Miejsca realizacji
Sala operacyjna, Elektrokauter, Sterylizatornia
Początek
Przygotowanie sali, materiału i pacjenta do procedury
Koniec
Zakończenie dekontaminacji, obróbki narzędzi, zwolnienie sali i pełna rejestracja obiegu materiału
Dokumenty
Rejestr cykli sterylizacji, karta wsadu, rejestr wskaźników biologicznych i chemicznych, karta kontroli sali, karta zabiegu, raport niezgodności
Rejestry systemowe
Numer wsadu, data i godzina, sterylizator, program, parametry cyklu, osoba odpowiedzialna, wyniki kontroli, numery LOT pakietów i implantów, incydenty

Przebieg procedury

Procedura STD-05 · ASEPTYKA — Reżim sterylności — przeznaczona jest dla wielospecjalistycznej przychodni małych zwierząt. Obejmuje organizację sal, przygotowanie pacjenta i zespołu, sterylizację oraz audytowalny obieg materiału sterylnego.

Skuteczny reżim aseptyczny wymaga połączenia kontroli mechanicznej cyklu, wskaźników chemicznych oraz regularnej kontroli biologicznej. Wskaźnik chemiczny potwierdza ekspozycję pakietu na proces, natomiast wskaźnik biologiczny jest metodą bezpośrednio oceniającą skuteczność niszczenia drobnoustrojów opornych.

Zasady obowiązujące
Sale operacyjne mają rozdzielone przeznaczenie, np. sala zabiegów czystych/planowych oraz sala dla procedur zakażonych, brudnych lub wysokiego ryzyka kontaminacji.
Przepływ personelu, pacjenta, narzędzi i odpadów odbywa się jednokierunkowo: materiał brudny → mycie i dekontaminacja → pakowanie → sterylizacja → magazyn materiału jałowego → sala operacyjna. Materiał brudny nie może krzyżować się z czystym ani sterylnym.
Śluzy służą do ograniczenia niekontrolowanego ruchu między częścią ogólną, czystą i operacyjną. Drzwi sali należy utrzymywać zamknięte podczas zabiegu.
Każdy pakiet sterylny musi mieć identyfikowalność: zawartość, datę, numer wsadu, sterylizator/program, osobę pakującą, wskaźnik chemiczny oraz status zwolnienia do użycia.
Narzędzie, pakiet lub implant bez potwierdzonego statusu sterylności traktuje się jako niesterylny.
Każde naruszenie aseptyki jest zdarzeniem wymagającym natychmiastowego działania, wpisu do dokumentacji oraz oceny ryzyka przez operatora.

Strefy i obieg materiału

BrudnaPrzeznaczenie: Przyjęcie narzędzi po zabiegu, segregacja, wstępna dekontaminacja, mycieWymagania: Ochrona osobista, pojemniki na ostre odpady, brak materiału czystego i sterylnego
CzystaPrzeznaczenie: Suszenie, inspekcja, konserwacja, składanie zestawów i pakowanieWymagania: Czyste blaty, oddzielne miejsce dla materiału po myciu, kontrola kompletności zestawów
SterylizatorniaPrzeznaczenie: Załadunek, sterylizacja, chłodzenie i zwolnienie wsaduWymagania: Rejestr parametrów, rozdzielenie wsadów oczekujących od zwolnionych, kontrola wskaźników
Magazyn jałowyPrzeznaczenie: Przechowywanie zwolnionych pakietówWymagania: Sucho, czysto, bez zgniatania i wilgoci; zasada „first in, first out”
Sala operacyjnaPrzeznaczenie: Wykonywanie zabiegówWymagania: Kontrolowany ruch, wyłącznie materiały zwolnione do użycia, bieżące utrzymanie aseptyki
Sala zakażona / brudnaPrzeznaczenie: Procedury kontaminowane lub zakażoneWymagania: Odrębny harmonogram, dedykowane wyposażenie albo pełna dekontaminacja po użyciu

Przebieg

1

Przygotowanie sali operacyjnej

Kontrola czystości: powierzchnie, podłoga, stół, lampy, aparat anestetycznyDostępność środków dezynfekcji, ochrony osobistej, zestawów sterylnychKontrola elektrokautera: przewody, pedał, elektroda, płytka neutralnaZabrudzenie organiczne usuwane przed dezynfekcją
2

Przygotowanie zespołu

Wyłącznie niezbędny personel w saliCzysta odzież operacyjna, czepek, maska, obuwieChirurgiczne mycie/dezynfekcja rąk, jałowy fartuch i rękawiceZmiana rękawic po perforacji lub zabrudzeniu
3

Przygotowanie pacjenta

Potwierdzenie tożsamości, procedury i strony zgodnie z STD-03Strzyżenie blisko czasu zabiegu, bez urazów skóryPrzygotowanie pola antyseptykiem, wyschnięcie przed obłożeniemUłożenie bez kontaktu pola z niesterylnymi powierzchniami
4

Przyjęcie i użycie materiału sterylnego

Kontrola opakowania: integralność, wilgoć, etykieta, wskaźnik chemicznyPakiet wątpliwy = niesterylny, do ponownego procesuOtwieranie przez osobę niesterylną z zachowaniem granicy polaMateriał pod stałą kontrolą po otwarciu
5

Utrzymanie aseptyki podczas zabiegu

Wyłącznie narzędzia i materiały sterylnePowierzchnie poniżej pasa lub poza polem = niesterylneNatychmiastowa wymiana przy naruszeniu, z dokumentacjąZmiana rękawic i instrumentarium przy przejściu brudne → czyste
6

Postępowanie po zabiegu

Zabezpieczenie instrumentów, transport w zamkniętym pojemnikuBezpieczny transport ostrych narzędziUsuwanie odpadów zgodnie z procedurąCzyszczenie i dezynfekcja sali między pacjentami, wpis do karty kontroli
7

Mycie, dekontaminacja i inspekcja narzędzi

Dekontaminacja i mycie przed sterylizacjąŚrodki ochrony osobistej odpowiednie do ryzykaPłukanie, suszenie, kontrola działania: zamki, przeguby, ostrzaUszkodzone narzędzia wycofane z użycia
8

Pakowanie i oznakowanie

Zestawy odpowiednie dla typu zabieguEtykieta: nazwa, data, osoba pakująca, numer wsadu, wskaźnikWewnętrzny wskaźnik chemiczny w każdym pakiecieBrak przeładowania pakietów i sterylizatora
9

Sterylizacja i zwolnienie wsadu

Sterylizacja wg instrukcji producenta i zatwierdzonego programuRejestracja: data, urządzenie, program, parametry, wynik kontroliSchłodzenie i wyschnięcie przed przeniesieniemZwolnienie wsadu tylko po potwierdzeniu statusu
10

Kontrola biologiczna i postępowanie przy niezgodności

Test biologiczny co najmniej raz w tygodniu i po zdarzeniachWynik dodatni/niejednoznaczny = niezgodność krytycznaNatychmiastowe wyłączenie sterylizatora z użyciaPowrót do pracy po usunięciu przyczyny i prawidłowym teście

Procedura opisuje standard postępowania przychodni; o szczegółach kwalifikacji konkretnego pacjenta decyduje prowadzący lekarz.

Powiązane usługi

Gdzie ta procedura obowiązuje

Wróć do listy procedur