Start/Standardy/WET-ANES-01
Procedura kliniczna · WET-ANES-01 · STD-01

Kwalifikacja do znieczulenia

Jak krok po kroku oceniamy, czy pacjent może bezpiecznie otrzymać znieczulenie — od rejestracji zabiegu, przez ankietę, badanie i klasę ASA, po decyzję, plan anestezjologiczny i kontrolę w dniu zabiegu.

Właściciel procesu
Lekarz weterynarii wykonujący kwalifikację
Uczestnicy
Technik/asystent, lekarz prowadzący, anestezjolog
Cel
Ocena ryzyka, wykrycie przeciwwskazań, przygotowanie pacjenta i ustalenie planu znieczulenia
Początek
Zaplanowanie zabiegu wymagającego sedacji lub narkozy
Koniec
Dopuszczenie do znieczulenia, odroczenie zabiegu albo skierowanie do dalszej diagnostyki
Dokumenty
Ankieta właściciela, karta badania klinicznego, wyniki badań, zgoda na znieczulenie, karta anestezjologiczna
Rejestry systemowe
Status kwalifikacji, klasa ASA, czynniki ryzyka, plan znieczulenia, zlecenia, alerty

Przebieg procedury

1

Rejestracja zabiegu

System tworzy sprawę „kwalifikacja anestezjologiczna” powiązaną z pacjentem, właścicielem, planowanym zabiegiem i terminem.

Rejestracja potwierdza dane właściciela, gatunek, rasę, płeć, wiek, masę ciała, mikrochip oraz dane kontaktowe na dzień zabiegu.

2

Ankieta przedzabiegowa właściciela

Właściciel wypełnia formularz elektronicznie lub w recepcji.

Formularz obejmuje m.in. aktualne objawy, choroby przewlekłe, wcześniejsze znieczulenia i reakcje niepożądane, przyjmowane leki, suplementy, alergie, dietę, wymioty, kaszel, omdlenia, zaburzenia oddawania moczu i kału oraz informacje o ostatnim posiłku i wodzie.

Należy wprost pytać o leki na receptę, leki bez recepty i suplementy, ponieważ mogą wpływać na ryzyko interakcji lub sposób prowadzenia znieczulenia.
3

Weryfikacja dokumentacji

Lekarz lub technik przegląda poprzednie wizyty, rozpoznania, hospitalizacje, wyniki laboratoryjne, historię zabiegów oraz uprzednie karty znieczulenia.

System oznacza alertami:

reakcja alergicznawcześniejsze powikłanie anestetycznechoroba sercachoroba układu oddechowegochoroba nerek lub wątrobycukrzycapadaczkaciążazaburzenia krzepnięciaterapia lekami istotnymi dla znieczulenia
4

Badanie kliniczne

Lekarz wykonuje i zapisuje pełne badanie pacjenta: stan świadomości i zachowanie, masa ciała, kondycja BCS, temperatura, tętno, oddechy, błony śluzowe, CRT, osłuchanie serca i płuc, nawodnienie, jama ustna, węzły chłonne, brzuch, skóra oraz ocena neurologiczna lub ortopedyczna, gdy wskazana.

Odnotowuje się również stopień stresu i możliwość bezpiecznej obsługi pacjenta. Może to wpływać na wybór premedykacji oraz organizację przyjęcia.

Kompletne badanie kliniczne należy udokumentować przed znieczuleniem; wytyczne AAHA wskazują na jego znaczenie dla rozpoznania ryzyka i przygotowania indywidualnego planu.
5

Ocena ryzyka i klasyfikacja ASA

Lekarz przypisuje klasę ASA oraz opisuje ryzyka specyficzne dla pacjenta. Przypisanie statusu ASA powinno następować po analizie wywiadu, badania klinicznego i badań dodatkowych.

ASA Ipacjent zdrowy
ASA IIłagodna choroba ogólnoustrojowa lub niewielkie odchylenie
ASA IIIistotna choroba ogólnoustrojowa
ASA IVciężka choroba stanowiąca stałe zagrożenie życia
ASA Vpacjent w stanie krytycznym, prawdopodobnie nie przeżyje bez interwencji
Eoznaczenie dodawane w przypadku zabiegu nagłego
6

Decyzja o badaniach dodatkowych

Lekarz wybiera pakiet badań zgodnie z wiekiem, gatunkiem, planowanym zabiegiem, klasą ASA i wykrytymi nieprawidłowościami.

Przykładowe zlecenia: morfologia, biochemia, elektrolity, glukoza, badanie moczu, ciśnienie tętnicze, koagulogram, EKG, RTG klatki piersiowej, echo serca lub USG.

Przy podejrzeniu choroby serca lub oddechowej wskazana może być dalsza ocena obrazowa oraz EKG lub echokardiografia.

U pacjentów geriatrycznych szczególne znaczenie ma ocena nerek i funkcji serca, a przy chorobach układu krążenia lub oddechowego można rozważyć preoksygenację.

7 · Interpretacja i decyzja
Dopuszczony do znieczulenia→ Plan anestezjologiczny
Dopuszczony warunkowo — po wykonaniu zaleceń→ Plan anestezjologiczny
Odroczyć zabieg — stabilizacja pacjentakoniec procedury
Wymaga konsultacji / dodatkowej diagnostykikoniec procedury
Brak kwalifikacji w obecnej placówce — skierowanie do ośrodka referencyjnegokoniec / skierowanie

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie, ocenę ryzyka, wymagane działania oraz osobę odpowiedzialną za ich wykonanie.

8

Plan anestezjologiczny

Lekarz określa: cel procedury, przewidywany czas, schemat premedykacji, analgezji, indukcji, podtrzymania, płynoterapii, zabezpieczenia dróg oddechowych, monitoringu i rekonwalescencji.

W planie wskazuje się osoby odpowiedzialne: lekarza wykonującego zabieg, osobę indukującą, osobę monitorującą i osobę nadzorującą wybudzenie.

Plan powinien uwzględniać sprzęt awaryjny, leki ratunkowe oraz sposób postępowania na wypadek hipotensji, bradykardii, arytmii, hipowentylacji, krwawienia, hipotermii lub trudnego wybudzania. Wytyczne podkreślają potrzebę dostępności wyposażenia i leków awaryjnych przez cały okres okołoanestetyczny.
9

Instrukcja dla właściciela

Właściciel otrzymuje instrukcję przygotowania pacjenta, w tym godzinę przyjęcia, zasady głodówki, informację o podawaniu leków oraz dane kontaktowe do placówki.

Dla zdrowych psów i kotów zaleca się zwykle ograniczenie pokarmu przez co najmniej 6 godzin przed znieczuleniem, natomiast woda nie powinna być rutynowo ograniczana aż do czasu bezpośrednio przed premedykacją; zasady mogą się różnić u pacjentów szczególnego ryzyka.

Instrukcja powinna zawierać jasne ostrzeżenie: nie podawać dodatkowych leków, suplementów ani środków uspokajających bez uzgodnienia z lekarzem.
10

Zgoda świadoma

Lekarz omawia z właścicielem zakres procedury, korzyści, ryzyka, możliwe powikłania, alternatywy, planowane badania i przybliżone koszty.

Właściciel podpisuje zgodę na znieczulenie, zabieg oraz ewentualne działania ratunkowe w granicach określonych w formularzu.

System rejestruje datę, godzinę, osobę udzielającą informacji, wersję formularza i podpis.

11

Kontrola w dniu zabiegu

Personel potwierdza tożsamość pacjenta, aktualną masę ciała, status głodówki, ostatnie podane leki, zmianę objawów i kompletność zgody.

Lekarz powtarza kluczową ocenę kliniczną, szczególnie gdy od poprzedniego badania minęło więcej czasu lub stan pacjenta się zmienił.

gotowy do premedykacji— status wyłącznie po zakończonej kontroli
Rejestracja
Właściciel
Lekarz / zespół kliniczny
1

Rejestracja zabiegu

System tworzy sprawę „kwalifikacja anestezjologiczna” powiązaną z pacjentem, właścicielem, planowanym zabiegiem i terminem.

Rejestracja potwierdza dane właściciela, gatunek, rasę, płeć, wiek, masę ciała, mikrochip oraz dane kontaktowe na dzień zabiegu.

2

Ankieta przedzabiegowa właściciela

Właściciel wypełnia formularz elektronicznie lub w recepcji.

Formularz obejmuje m.in. aktualne objawy, choroby przewlekłe, wcześniejsze znieczulenia i reakcje niepożądane, przyjmowane leki, suplementy, alergie, dietę, wymioty, kaszel, omdlenia, zaburzenia oddawania moczu i kału oraz informacje o ostatnim posiłku i wodzie.

Należy wprost pytać o leki na receptę, leki bez recepty i suplementy, ponieważ mogą wpływać na ryzyko interakcji lub sposób prowadzenia znieczulenia.
3

Weryfikacja dokumentacji

Lekarz lub technik przegląda poprzednie wizyty, rozpoznania, hospitalizacje, wyniki laboratoryjne, historię zabiegów oraz uprzednie karty znieczulenia.

System oznacza alertami:

reakcja alergicznawcześniejsze powikłanie anestetycznechoroba sercachoroba układu oddechowegochoroba nerek lub wątrobycukrzycapadaczkaciążazaburzenia krzepnięciaterapia lekami istotnymi dla znieczulenia
4

Badanie kliniczne

Lekarz wykonuje i zapisuje pełne badanie pacjenta: stan świadomości i zachowanie, masa ciała, kondycja BCS, temperatura, tętno, oddechy, błony śluzowe, CRT, osłuchanie serca i płuc, nawodnienie, jama ustna, węzły chłonne, brzuch, skóra oraz ocena neurologiczna lub ortopedyczna, gdy wskazana.

Odnotowuje się również stopień stresu i możliwość bezpiecznej obsługi pacjenta. Może to wpływać na wybór premedykacji oraz organizację przyjęcia.

Kompletne badanie kliniczne należy udokumentować przed znieczuleniem; wytyczne AAHA wskazują na jego znaczenie dla rozpoznania ryzyka i przygotowania indywidualnego planu.
5

Ocena ryzyka i klasyfikacja ASA

Lekarz przypisuje klasę ASA oraz opisuje ryzyka specyficzne dla pacjenta. Przypisanie statusu ASA powinno następować po analizie wywiadu, badania klinicznego i badań dodatkowych.

ASA Ipacjent zdrowy
ASA IIłagodna choroba ogólnoustrojowa lub niewielkie odchylenie
ASA IIIistotna choroba ogólnoustrojowa
ASA IVciężka choroba stanowiąca stałe zagrożenie życia
ASA Vpacjent w stanie krytycznym, prawdopodobnie nie przeżyje bez interwencji
Eoznaczenie dodawane w przypadku zabiegu nagłego
6

Decyzja o badaniach dodatkowych

Lekarz wybiera pakiet badań zgodnie z wiekiem, gatunkiem, planowanym zabiegiem, klasą ASA i wykrytymi nieprawidłowościami.

Przykładowe zlecenia: morfologia, biochemia, elektrolity, glukoza, badanie moczu, ciśnienie tętnicze, koagulogram, EKG, RTG klatki piersiowej, echo serca lub USG.

Przy podejrzeniu choroby serca lub oddechowej wskazana może być dalsza ocena obrazowa oraz EKG lub echokardiografia.

U pacjentów geriatrycznych szczególne znaczenie ma ocena nerek i funkcji serca, a przy chorobach układu krążenia lub oddechowego można rozważyć preoksygenację.

7 · Interpretacja i decyzja
Dopuszczony do znieczulenia→ Plan anestezjologiczny
Dopuszczony warunkowo — po wykonaniu zaleceń→ Plan anestezjologiczny
Odroczyć zabieg — stabilizacja pacjentakoniec procedury
Wymaga konsultacji / dodatkowej diagnostykikoniec procedury
Brak kwalifikacji w obecnej placówce — skierowanie do ośrodka referencyjnegokoniec / skierowanie

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie, ocenę ryzyka, wymagane działania oraz osobę odpowiedzialną za ich wykonanie.

8

Plan anestezjologiczny

Lekarz określa: cel procedury, przewidywany czas, schemat premedykacji, analgezji, indukcji, podtrzymania, płynoterapii, zabezpieczenia dróg oddechowych, monitoringu i rekonwalescencji.

W planie wskazuje się osoby odpowiedzialne: lekarza wykonującego zabieg, osobę indukującą, osobę monitorującą i osobę nadzorującą wybudzenie.

Plan powinien uwzględniać sprzęt awaryjny, leki ratunkowe oraz sposób postępowania na wypadek hipotensji, bradykardii, arytmii, hipowentylacji, krwawienia, hipotermii lub trudnego wybudzania. Wytyczne podkreślają potrzebę dostępności wyposażenia i leków awaryjnych przez cały okres okołoanestetyczny.
9

Instrukcja dla właściciela

Właściciel otrzymuje instrukcję przygotowania pacjenta, w tym godzinę przyjęcia, zasady głodówki, informację o podawaniu leków oraz dane kontaktowe do placówki.

Dla zdrowych psów i kotów zaleca się zwykle ograniczenie pokarmu przez co najmniej 6 godzin przed znieczuleniem, natomiast woda nie powinna być rutynowo ograniczana aż do czasu bezpośrednio przed premedykacją; zasady mogą się różnić u pacjentów szczególnego ryzyka.

Instrukcja powinna zawierać jasne ostrzeżenie: nie podawać dodatkowych leków, suplementów ani środków uspokajających bez uzgodnienia z lekarzem.
10

Zgoda świadoma

Lekarz omawia z właścicielem zakres procedury, korzyści, ryzyka, możliwe powikłania, alternatywy, planowane badania i przybliżone koszty.

Właściciel podpisuje zgodę na znieczulenie, zabieg oraz ewentualne działania ratunkowe w granicach określonych w formularzu.

System rejestruje datę, godzinę, osobę udzielającą informacji, wersję formularza i podpis.

11

Kontrola w dniu zabiegu

Personel potwierdza tożsamość pacjenta, aktualną masę ciała, status głodówki, ostatnie podane leki, zmianę objawów i kompletność zgody.

Lekarz powtarza kluczową ocenę kliniczną, szczególnie gdy od poprzedniego badania minęło więcej czasu lub stan pacjenta się zmienił.

gotowy do premedykacji— status wyłącznie po zakończonej kontroli
Przykład zapisu
Pacjent
Luna, pies, samica kastrowana, 8 lat, 18,4 kg
Planowany zabieg
usunięcie guza skóry
Wywiad
właściciel nie zgłasza kaszlu, wymiotów ani omdleń; leczona przewlekle z powodu niedoczynności tarczycy; bez wcześniejszych powikłań po znieczuleniu.
Badanie
pacjent stabilny, BCS 6/9, szmer sercowy II/VI, pozostałe parametry bez istotnych odchyleń.
Badania
morfologia i biochemia; dodatkowo pomiar ciśnienia oraz echo serca z powodu szmeru.
Klasa ASA
II–III, do ostatecznego potwierdzenia po badaniach.
Decyzja
zabieg odroczony do uzyskania i interpretacji echa serca; po akceptacji wyników — plan znieczulenia z rozszerzonym monitorowaniem krążeniowo-oddechowym.
Status systemowy
Wymaga badań uzupełniających

Procedura opisuje standard postępowania przychodni; o szczegółach kwalifikacji konkretnego pacjenta decyduje prowadzący lekarz.

Wróć do listy procedur