Usunięcie ciała obcego z przewodu pokarmowego (enterotomia)
Operacyjne usunięcie połkniętego przedmiotu z żołądka lub jelit, gdy nie da się go wyjąć endoskopem. Diagnostyka RTG i USG na miejscu, hospitalizacja po zabiegu.
pon–pt 9–19, sob 9–13 · tel. +48 74 660 62 68. Poza godzinami pracy, w niedziele i święta najbliższe lecznice całodobowe: SKVet Klinika Weterynaryjna (ul. Stabłowicka 109b, Wrocław, tel. 791 998 999) oraz Klinika Psa i Kota (ul. B. Krzywoustego 105/22, 51-166 Wrocław, tel. 71 339 82 48).
Na czym polega
Enterotomia to nacięcie jelita w celu wyjęcia ciała obcego; gastrotomia — to samo w żołądku. Jeśli fragment jelita jest już uszkodzony przez ucisk, konieczne bywa jego wycięcie i zszycie zdrowych końców (enterektomia). Zabieg ratuje zwierzę przed niedrożnością, martwicą jelita i zapaleniem otrzewnej.
Psy połykają skarpetki, zabawki, kości, pestki, kolby kukurydzy; koty — nitki, tasiemki, gumki do włosów i wstążki. Szczególnie groźne są ciała obce liniowe (nitka, sznurek), które „harmonijkują” jelito i przecinają jego ścianę od środka.
Nie każde połknięte ciało obce wymaga operacji. Zanim zdecydujemy o zabiegu, sprawdzamy, czy przedmiot można usunąć endoskopem przez pysk — to metoda bez cięcia i szybszej rekonwalescencji. Operujemy, gdy przedmiot jest poza zasięgiem endoskopu, jest ostry albo jelito jest już uszkodzone.
Kiedy się stosuje
Gdy widziałeś, że pies lub kot połknął przedmiot, albo gdy pojawiają się objawy niedrożności: uporczywe wymioty, brak apetytu, apatia, bolesny brzuch. Im wcześniej przyjedziesz, tym większa szansa na usunięcie endoskopowe zamiast operacji i tym mniejsze ryzyko martwicy jelita.
To stan pilny. W godzinach pracy przychodni zadzwoń i przyjedź od razu; poza nimi — do lecznicy całodobowej. Nie prowokuj wymiotów na własną rękę, zwłaszcza przy ostrych przedmiotach i nitkach.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies lub kot wymiotuje wielokrotnie, także po wodzie, i nie je od kilkunastu godzin.
- Widziałeś, jak zwierzę połknęło skarpetkę, zabawkę, kość lub inny przedmiot.
- Kot bawił się nitką lub wstążką, a teraz wymiotuje i jest apatyczny.
- Spod języka kota wystaje kawałek nitki — nie ciągnij za nią.
- Zwierzę ma bolesny, napięty brzuch, przyjmuje pozycję „modlitewną” lub garbi się.
- Brak kału od 2–3 dni przy jednoczesnych wymiotach i osłabieniu.
- Pies wymiotuje krwią lub ma smoliste stolce.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Zaczynamy od badania klinicznego, w tym dokładnego obejrzenia jamy ustnej i spodu języka u kotów. RTG jamy brzusznej pokazuje przedmioty cieniujące (kości, metal, kamienie) oraz pośrednie objawy niedrożności — rozdęte pętle jelit. Przy niecieniujących przedmiotach (tkaniny, plastik) decydujące jest USG: widzi ciało obce, ocenia ruch jelit i obecność wolnego płynu wskazującego na perforację.
Badanie krwi ocenia odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe po wymiotach — to one decydują o tym, ile płynów podać przed znieczuleniem. Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01, przyspieszona, bo czas ma znaczenie.
Jak przebiega
Pacjent dostaje wenflon i płynoterapię wyrównującą odwodnienie, leki przeciwwymiotne i przeciwbólowe. Jeśli przedmiot jest w żołądku i nadaje się do usunięcia endoskopem, próbujemy tej drogi w znieczuleniu ogólnym. Gdy się nie uda lub przedmiot jest w jelicie, przechodzimy do operacji w tym samym znieczuleniu.
Chirurg otwiera jamę brzuszną, przegląda cały przewód pokarmowy od żołądka do jelita grubego, lokalizuje przedmiot i wyjmuje go przez nacięcie zdrowego odcinka jelita. Przy martwicy wycina uszkodzony fragment i zespala końce. Przy nitce często potrzebnych jest kilka nacięć. Zabieg trwa orientacyjnie 1–2,5 godziny, z pełnym monitoringiem anestezjologicznym.
Po operacji pacjent zostaje w szpitalu 1–3 doby: płynoterapia, kontrola bólu, leki przeciwwymiotne i ostrożne wprowadzanie karmienia małymi porcjami. Zakres nadzoru poza godzinami pracy ustala prowadzący lekarz.
Opieka po
Po wypisie: dieta lekkostrawna w małych, częstych porcjach przez 1–2 tygodnie, kołnierz, spokój, leki według rozpiski. Kontrola po 2–3 dniach i zdjęcie szwów po 10 dniach.
Pierwsze 3–5 dni po zabiegu to okres, w którym szew jelitowy jest najsłabszy. Zadzwoń natychmiast, jeśli wróciły wymioty, brzuch jest bolesny, pies lub kot gorączkuje, jest apatyczny lub odmawia jedzenia. W domu schowaj skarpetki, nitki i zabawki, które się nie sprawdziły.
Najczęstsze pytania
Pies połknął przedmiot, ale czuje się dobrze — czekać?
Zadzwoń od razu. Część przedmiotów da się usunąć endoskopem, dopóki są w żołądku. Gdy przejdą do jelita i zaklinują się, pozostaje operacja. Czekanie zwykle działa na niekorzyść.
Czy można wywołać wymioty w domu?
Nie na własną rękę. Ostre przedmioty i nitki mogą przy wymiotach uszkodzić przełyk. Wymioty wywołujemy lekami tylko w przychodni, po ocenie, co i kiedy zostało połknięte.
Kot ma nitkę pod językiem — mogę ją wyciągnąć?
Nie. Nitka może być zakotwiczona w jelicie; pociągnięcie tnie jego ścianę. Zostaw ją i przyjedź.
Jakie jest ryzyko operacji?
Główne powikłanie to rozejście się szwu jelitowego w pierwszych dniach, częstsze, gdy jelito było już martwicze. Dlatego tak ważny jest wczesny przyjazd i hospitalizacja po zabiegu.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: usunięcie ciała obcego z przewodu pokarmowego.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.