Ropomacicze (pyometra) — operacja
Ropne zapalenie macicy u niekastrowanych suk i kotek — stan pilny. Rozpoznajemy w USG i badaniach krwi, operujemy usuwając macicę z jajnikami, leczymy w szpitalu.
pon–pt 9–19, sob 9–13 · tel. +48 74 660 62 68. Poza godzinami pracy, w niedziele i święta najbliższe lecznice całodobowe: SKVet Klinika Weterynaryjna (ul. Stabłowicka 109b, Wrocław, tel. 791 998 999) oraz Klinika Psa i Kota (ul. B. Krzywoustego 105/22, 51-166 Wrocław, tel. 71 339 82 48).
Na czym polega
Ropomacicze to zakażenie macicy, w której gromadzi się ropa. Rozwija się u niekastrowanych suk i kotek najczęściej kilka tygodni po cieczce lub rujce, gdy pod wpływem progesteronu ściana macicy jest pogrubiała, a jej odporność obniżona. Toksyny bakteryjne przedostają się do krwi i uszkadzają nerki, wątrobę i szpik.
Wyróżniamy postać otwartą — z widoczną ropną, cuchnącą wydzieliną z dróg rodnych — oraz zamkniętą, w której szyjka macicy jest zaciśnięta, a ropa gromadzi się w środku. Postać zamknięta jest groźniejsza, bo nie daje oczywistych objawów, aż do rozwoju wstrząsu lub pęknięcia macicy.
Leczeniem z wyboru jest usunięcie macicy wraz z jajnikami (owariohisterektomia). To ta sama operacja co kastracja, ale wykonywana u pacjentki chorej, często odwodnionej i zatrutej — dlatego wymaga stabilizacji przed zabiegiem i opieki szpitalnej po nim.
Kiedy się stosuje
Gdy u niekastrowanej suki lub kotki kilka tygodni po cieczce pojawia się osłabienie, wzmożone pragnienie, brak apetytu, wymioty, wydzielina z dróg rodnych lub powiększenie brzucha. To wystarczający powód, by przyjechać tego samego dnia, w godzinach pracy przychodni.
Rozpoznanie potwierdzamy w USG w ciągu kilku minut od przyjęcia. Operujemy zwykle tego samego dnia, po wstępnym wyrównaniu odwodnienia. Poza godzinami pracy kierujemy do lecznicy całodobowej — czekanie do rana może oznaczać pęknięcie macicy.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Suka lub kotka 3–8 tygodni po cieczce lub rujce jest apatyczna i nie chce jeść.
- Z dróg rodnych wypływa ropna, brązowa lub krwista, cuchnąca wydzielina.
- Suka pije i sika znacznie więcej niż zwykle.
- Brzuch jest powiększony, napięty, a suka nie jest w ciąży.
- Pojawiły się wymioty, gorączka lub dreszcze u niekastrowanej samicy.
- Suka intensywnie wylizuje okolicę sromu, a wydzielina zostawia ślady na legowisku.
- Kotka po rujce chudnie, ma matową sierść i unika kontaktu.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
USG jamy brzusznej pokazuje powiększoną macicę wypełnioną płynem — to badanie rozstrzygające, wykonujemy je od razu przy przyjęciu. Badanie krwi w naszym laboratorium (morfologia z leukocytozą, biochemia z parametrami nerkowymi i wątrobowymi, elektrolity) mówi, jak bardzo organizm jest zatruty i jak przygotować pacjentkę do znieczulenia.
Kwalifikację według STD-01 prowadzimy w trybie przyspieszonym; u pacjentek we wstrząsie stabilizacja płynami i antybiotykiem trwa kilka godzin przed wejściem na salę. Nie zwlekamy dłużej, niż to konieczne — macica może pęknąć.
Jak przebiega
Po założeniu wenflonu i rozpoczęciu płynoterapii, antybiotykoterapii i leczenia bólu wprowadzamy znieczulenie wziewne z intubacją i pełnym monitoringiem (STD-02); pacjentka jest ogrzewana nawiewem ciepłego powietrza. Protokół znieczulenia dobieramy do stanu nerek i krążenia.
Chirurg otwiera jamę brzuszną i ostrożnie wydobywa powiększoną, kruchą macicę, tak aby nie doszło do wylania ropy do brzucha. Usuwa macicę wraz z jajnikami, płucze jamę brzuszną i zamyka powłoki warstwowo. Zabieg trwa orientacyjnie 1–1,5 godziny; dłużej, gdy macica już pękła i konieczne jest obfite płukanie.
Po operacji pacjentka zostaje w szpitalu zwykle 1–3 doby: płynoterapia, antybiotyk dożylnie, kontrola parametrów nerkowych i bólu. Zakres nadzoru poza godzinami pracy ustala prowadzący lekarz.
Opieka po
W domu: kołnierz lub body przez 14 dni, ograniczenie ruchu, leki (antybiotyk i przeciwbólowe) do końca zgodnie z rozpiską, dieta lekkostrawna. Kontrola rany i badania krwi po 3–4 dniach, zdjęcie szwów po 10 dniach.
Zadzwoń natychmiast, jeśli suka lub kotka nie je ponad dobę, wymiotuje, gorączkuje, ma wydzielinę z rany lub jest apatyczna. Po wyleczeniu problem nie wraca — macica została usunięta.
Najczęstsze pytania
Czy ropomacicze można leczyć antybiotykami bez operacji?
Leczenie farmakologiczne jest możliwe tylko w wybranych przypadkach postaci otwartej u młodych suk hodowlanych i wiąże się z wysokim ryzykiem nawrotu. Dla większości pacjentek najbezpieczniejsza jest operacja.
Czy operacja jest bardziej ryzykowna niż zwykła kastracja?
Tak, bo pacjentka jest chora — odwodniona, z toksynami we krwi, często z obciążonymi nerkami. Dlatego stabilizujemy ją przed zabiegiem i hospitalizujemy po nim. Im wcześniej rozpoznanie, tym mniejsze ryzyko.
Suka jest starsza — czy wytrzyma znieczulenie?
Wiek nie jest przeciwwskazaniem; liczy się stan narządów. Oceniamy go w badaniach krwi i dobieramy znieczulenie. Bez operacji ropomacicze kończy się śmiercią, więc decyzja zwykle jest jednoznaczna.
Jak zapobiec ropomaciczu?
Kastracja. Każda cieczka bez zabiegu to kolejny cykl progesteronowy, który zwiększa ryzyko.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: ropomacicze.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.