Choroby układu rozrodczego suk, kotek i samców
Diagnostyka i leczenie chorób macicy, jajników, gruczołu mlekowego, prostaty i jąder — od ropomacicza po zaburzenia cieczki. USG i badania krwi na miejscu.
Na czym polega
Układ rozrodczy niekastrowanych psów i kotów choruje częściej, niż się wydaje, a objawy bywają mylące: zwiększone pragnienie, apatia czy problemy z oddawaniem moczu mogą pochodzić z macicy lub prostaty. Zajmujemy się rozpoznawaniem i leczeniem tych chorób u suk, kotek, psów i kocurów — zachowawczo, hormonalnie lub chirurgicznie, w zależności od rozpoznania i planów hodowlanych opiekuna.
U samic są to: ropomacicze, torbiele jajników, przedłużone lub nieregularne cieczki, zapalenie pochwy, guzy i zapalenia gruczołu mlekowego, ciąża urojona. U samców: przerost i zapalenie prostaty, guzy jąder, zapalenie napletka, wnętrostwo, niepłodność. Kluczowe narzędzia to USG (pokazuje macicę, jajniki, prostatę i jądra w czasie rzeczywistym) oraz laboratorium: morfologia, biochemia, progesteron, cytologia pochwy i wymazy.
Wiele z tych chorób ma element hormonalny, dlatego rozmowa o kastracji jest częścią każdej takiej wizyty — ale decyzja należy do opiekuna, a my przedstawiamy wszystkie opcje.
Kiedy się stosuje
Wizyta jest potrzebna, gdy u niekastrowanej samicy pojawia się wypływ z pochwy poza cieczką, cieczka trwa ponad 3–4 tygodnie albo powtarza się częściej niż co 4–5 miesięcy, gdy suka lub kotka po cieczce pije dużo, nie je i ma powiększony brzuch, gdy sutki są twarde lub zmienione. U samców: krew w moczu lub z prącia, trudności z kałem, asymetria jąder, obrzęk napletka, brak zainteresowania kryciem lub bezpłodne krycia.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Suka 4–8 tygodni po cieczce pije bardzo dużo, jest apatyczna i ma wypływ z pochwy — podejrzenie ropomacicza.
- Kotka ma cieczkę niemal bez przerwy i wokalizuje przez wiele tygodni.
- Suka po cieczce zachowuje się jak matka, produkuje mleko i nosi zabawki — ciąża urojona.
- Pies ma krew kapiącą z prącia poza oddawaniem moczu i trudności z wypróżnieniem.
- Jedno jądro psa jest wyraźnie większe lub twardsze niż drugie.
- Opiekun wyczuwa guzek w sutku u suki lub kotki.
- Suka była kryta kilkakrotnie i nie zachodzi w ciążę.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Podstawą jest USG jamy brzusznej — pokazuje wypełnioną płynem macicę, torbiele na jajnikach, powiększoną lub torbielowatą prostatę oraz strukturę jąder. Uzupełniamy je badaniem krwi w naszym laboratorium: morfologia wykrywa stan zapalny (ropomacicze daje bardzo wysoką leukocytozę), biochemia — obciążenie nerek, a progesteron pozwala ocenić fazę cyklu. Wykonujemy cytologię pochwy i wymazy bakteriologiczne (posiew wysyłkowo); przy guzach sutka — cytologię cienkoigłową i RTG klatki piersiowej pod kątem przerzutów.
Jak przebiega
Wizyta rozpoczyna się od wywiadu o cyklu, kryciach, wcześniejszych ciążach i objawach, a następnie badania klinicznego z oceną gruczołów mlekowych, sromu, napletka i jąder oraz badaniem prostaty przez odbyt u psów. Wykonujemy USG i pobieramy krew; większość wyników mamy w ciągu godziny, co pozwala postawić rozpoznanie na tej samej wizycie.
Leczenie zależy od choroby. Ropomacicze u pacjentki niehodowlanej to pilna operacja usunięcia macicy i jajników, zwykle tego samego dnia, z hospitalizacją i płynoterapią. Przerost prostaty leczymy farmakologicznie lub kastracją. Ciążę urojoną — lekiem hamującym laktację. Guzy sutka i jąder usuwamy chirurgicznie i wysyłamy do histopatologii. Zaburzenia cyklu wymagają często kilku wizyt z pomiarem progesteronu.
Przy każdej opcji omawiamy koszty, rokowanie i wpływ na dalszą hodowlę.
Opieka po
Po leczeniu zachowawczym umawiamy kontrolę z USG po 2–4 tygodniach, aby sprawdzić, czy zmiany ustępują. Po operacjach obowiązują zasady opieki pooperacyjnej: kołnierz, kontrola rany, leki przeciwbólowe, wizyta kontrolna po 2–3 dniach i zdjęcie szwów po 10 dniach. Wyniki histopatologii omawiamy telefonicznie lub na wizycie po 7–14 dniach.
Zadzwoń natychmiast, jeśli suka lub kotka z podejrzeniem ropomacicza nagle osłabnie, zacznie wymiotować lub wypływ ustanie przy pogorszeniu stanu — może to oznaczać zamknięcie szyjki macicy i pęknięcie.
Najczęstsze pytania
Czy ropomacicze można wyleczyć bez operacji?
U wybranych pacjentek hodowlanych, w dobrym stanie ogólnym i z otwartą szyjką macicy, możliwe jest leczenie farmakologiczne, ale nawroty są częste. Dla większości suk i kotek najbezpieczniejsza jest operacja.
Czy kastracja psa pomaga na prostatę?
Tak — w łagodnym przeroście gruczoł zmniejsza się w ciągu kilku tygodni po kastracji. Przy podejrzeniu nowotworu prostaty postępowanie jest inne, dlatego najpierw diagnozujemy.
Czy każdy guzek w sutku to rak?
U suk mniej więcej połowa guzów jest złośliwa, u kotek zdecydowana większość. Dlatego każdą zmianę oceniamy cytologicznie i zalecamy usunięcie z badaniem histopatologicznym.
Czy ciąża urojona jest groźna?
Sama w sobie nie, ale przedłużająca się laktacja sprzyja zapaleniu sutków, a nawroty obciążają organizm. Leczymy ją, a przy nawrotach proponujemy kastrację.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: choroby układu rozrodczego suk, kotek i samców.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.