Leczenie złamań (osteosynteza)
Chirurgiczne zespolenie złamanych kości u psów i kotów po urazach: od stabilizacji pacjenta i RTG, przez operację z implantem, po kontrolę zrostu. W godzinach pracy przyjmujemy bez skierowania — zadzwoń przed przyjazdem.
pon–pt 9–19, sob 9–13 · tel. +48 74 660 62 68. Poza godzinami pracy, w niedziele i święta najbliższe lecznice całodobowe: SKVet Klinika Weterynaryjna (ul. Stabłowicka 109b, Wrocław, tel. 791 998 999) oraz Klinika Psa i Kota (ul. B. Krzywoustego 105/22, 51-166 Wrocław, tel. 71 339 82 48).
Na czym polega
Osteosynteza to operacyjne zespolenie złamanej kości implantem — płytką ze śrubami, gwoździem śródszpikowym, drutami lub stabilizatorem zewnętrznym — tak, aby odłamy były ustawione i unieruchomione na czas zrostu. Gips u psów i kotów sprawdza się tylko w nielicznych złamaniach poniżej łokcia i kolana; w większości przypadków stabilizacja wewnętrzna daje szybszy i pewniejszy zrost oraz pozwala szybko używać kończyny.
Rodzaj implantu dobieramy do kości, typu złamania (proste, wieloodłamowe, otwarte), wieku i masy zwierzęcia. U kociąt i szczeniąt uwzględniamy chrząstki wzrostowe. Celem jest nie tylko zrost, ale zachowanie prawidłowej osi i długości kończyny oraz ruchomości sąsiednich stawów.
Złamanie prawie zawsze jest częścią większego urazu (potrącenie, upadek z wysokości), dlatego zanim zajmiemy się kością, oceniamy klatkę piersiową, brzuch i układ nerwowy.
Kiedy się stosuje
Każde podejrzenie złamania po urazie wymaga pilnej oceny w godzinach pracy przychodni — zadzwoń przed przyjazdem, przyjmujemy bez skierowania. Sama operacja rzadko musi odbyć się natychmiast; częściej najpierw stabilizujemy pacjenta (płyny, leki przeciwbólowe, tlen, unieruchomienie tymczasowe), a zespolenie planujemy w ciągu 1–3 dni, gdy stan ogólny na to pozwala.
Natychmiastowej interwencji wymagają złamania otwarte i złamania z uszkodzeniem naczyń lub nerwów.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies został potrącony przez samochód i nie staje na łapie, która jest zdeformowana lub „wisi”.
- Kot spadł z balkonu i ma opuchniętą, bolesną kończynę albo nie może chodzić.
- Kończyna jest nienaturalnie wygięta, a przy dotyku słychać trzeszczenie.
- Przez skórę widać kość lub rana nad złamaniem krwawi — złamanie otwarte, potrzebna natychmiastowa pomoc.
- Zwierzę po urazie oddycha szybko i płytko, ma blade dziąsła — jest we wstrząsie, jedź natychmiast.
- Mały piesek zeskoczył z kanapy i od tej pory trzyma przednią łapę w górze.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Po przyjęciu w trybie triage oceniamy najpierw oddychanie, krążenie i świadomość. Wykonujemy RTG cyfrowe klatki piersiowej i USG jamy brzusznej (FAST) w kierunku odmy, krwotoku wewnętrznego i pęknięcia pęcherza — dopiero potem RTG samej kończyny w dwóch projekcjach. Krew (morfologia, biochemia) określa stopień utraty krwi i stan nerek.
Na podstawie zdjęć planujemy rodzaj i rozmiar implantu. Przed znieczuleniem pacjent przechodzi kwalifikację według standardu STD-01, a u pacjentów po urazie klatki piersiowej dodatkowo powtarzamy RTG przed operacją.
Kto operuje
Od ponad 20 lat, jeszcze od czasów studiów, zajmuje się ortopedią i traumatologią, chirurgią tkanek miękkich oraz radiologią. Wszystkie zabiegi ortopedyczne w przychodni, w tym TPLO, wykonuje sama, przy technikach weterynarii prowadzących znieczulenie i monitoring; rocznie to ok. 250 zespoleń złamań (osteosyntez). Specjalizacja z radiologii ma w ortopedii znaczenie praktyczne: od oceny zdjęć RTG zależy wybór metody zespolenia, a kolejne zdjęcia pokazują, czy kość prawidłowo się zrasta.
Przyjmuje od poniedziałku do piątku.
Znieczulenie prowadzi w tym czasie osobny technik weterynarii (standard STD-02), więc operator zajmuje się wyłącznie zabiegiem.
Standardy bezpieczeństwa przy tym zabiegu
Pracujemy według spisanych standardów postępowania. Ich jedynym celem jest bezpieczeństwo pacjenta: każdy ogranicza konkretne ryzyko, a przestrzegamy ich przy każdym zabiegu, nie tylko przy trudnych przypadkach.
- STD-01 · Kwalifikacja do znieczulenia zmniejsza ryzyko powikłań znieczulenia: przed zabiegiem oceniamy badanie, krew i klasę ASA, a plan znieczulenia dobieramy do konkretnego pacjenta.
- STD-02 · Nadzór śródoperacyjny pozwala wychwycić zagrożenie, zanim stanie się niebezpieczne: osobna osoba przez cały zabieg i wybudzanie śledzi saturację, kapnografię, EKG, ciśnienie i temperaturę.
- STD-03 · Karta kontrolna zabiegu zapobiega pomyłkom: przed operacją zespół na głos potwierdza tożsamość pacjenta, stronę zabiegu, sprzęt, leki i plan na wypadek powikłań.
- STD-04 · Leczenie bólu — multimodalne ogranicza ból i stres: ból oceniamy w ustrukturyzowanych skalach i leczymy z wyprzedzeniem.
- STD-05 · Reżim sterylności zmniejsza ryzyko zakażenia: rozdzielone sale operacyjne, sterylizacja narzędzi z kontrolą chemiczną i biologiczną, spisany obieg materiału.
- STD-06 · Dokumentacja i przekazanie opieki chroni ciągłość leczenia: wyniki, zalecenia i decyzje są w cyfrowej karcie, a przekazanie opieki między lekarzami jest uporządkowane.
Jak przebiega
Pacjent jest hospitalizowany, otrzymuje płyny, leki przeciwbólowe (STD-04) i unieruchomienie tymczasowe. Operację wykonujemy w znieczuleniu ogólnym z pełnym monitoringiem (STD-02), po przygotowaniu pola zgodnie z zasadami aseptyki (STD-05) i odczytaniu karty kontrolnej (STD-03). W zależności od złamania zabieg trwa od 60 minut do 3 godzin. Odłamy nastawiamy, zespalamy implantem i sprawdzamy oś oraz ruchomość stawów; przy złamaniach otwartych ranę najpierw dokładnie oczyszczamy i płuczemy.
Po zabiegu wykonujemy RTG kontrolne. Pacjent budzi się w szpitalu z ogrzewaniem i kontrolą bólu, a do domu wraca tego samego dnia, po pełnym wybudzeniu, z rozpisanym leczeniem bólu.
Opieka po
W domu: ścisłe ograniczenie ruchu przez 6–8 tygodni (klatka lub mały pokój, spacery na smyczy tylko dla załatwienia potrzeb, koty bez wyjścia na dwór), kołnierz do zdjęcia szwów, leki według rozpiski. Kontrola po 10–14 dniach, RTG zrostu po 4–6 tygodniach, a u młodych zwierząt wcześniej. Implanty zwykle pozostają na stałe; stabilizator zewnętrzny usuwamy po zroście.
Zadzwoń pilnie, jeśli kończyna nagle spuchnie, rana zacznie sączyć, zwierzę przestanie obciążać łapę, którą wcześniej używało, lub pojawi się gorączka.
Najczęstsze pytania
Kto operuje złamania?
Złamania operuje lek. wet. Eliza Hołdowańska-Kroczak: od ponad 20 lat, jeszcze od czasów studiów, zajmuje się ortopedią i traumatologią i wykonuje wszystkie zabiegi ortopedyczne w przychodni, rocznie ok. 250 zespoleń złamań. Ma specjalizację z radiologii, a specjalizację z chirurgii jest w trakcie. Radiologia ma tu znaczenie praktyczne, bo od oceny RTG zależy wybór metody zespolenia i ocena zrostu.
Kto prowadzi znieczulenie podczas operacji złamania?
Osobny technik weterynarii, który przez cały zabieg zajmuje się wyłącznie znieczuleniem i monitoringiem: EKG, saturacją, kapnografią, ciśnieniem i temperaturą (standard STD-02). Przebieg znieczulenia zapisujemy w karcie znieczulenia.
Jakich implantów używacie i czy są na miejscu?
Pracujemy na płytach i implantach Arthrex oraz napędach chirurgicznych (wiertarkach) Stryker. Komplet płyt jest na miejscu jako tzw. zestaw lotny: właściwą płytę dobieramy do pacjenta i złamania, a zużyte materiały od razu domawiamy, żeby w przychodni zawsze był pełny zestaw narzędzi i implantów.
Co obejmuje wycena leczenia złamania?
Nie publikujemy cen, ale przed zabiegiem omawiamy z opiekunem pełny zakres: badania i kwalifikację do znieczulenia, znieczulenie z monitoringiem, implanty, sam zabieg, RTG kontrolne po zespoleniu, leki przeciwbólowe, hospitalizację i wizyty kontrolne. Dzięki temu opiekun wie, co jest w kwocie, a co mogłoby dojść później.
Co, jeśli po operacji pojawi się powikłanie?
Kontrola po 10–14 dniach i RTG zrostu po 4–6 tygodniach służą temu, żeby wcześnie wychwycić zakażenie, obluzowanie implantu albo opóźniony zrost. Przy niepokojących objawach (obrzęk, sączenie z rany, nagłe odciążanie kończyny, gorączka) prosimy o pilny telefon; wtedy wykonujemy RTG i w razie potrzeby inne badania, a dalsze leczenie omawiamy z opiekunem.
Czy złamanie u psa można leczyć gipsem?
Tylko niektóre proste złamania poniżej kolana lub łokcia u młodych zwierząt. Gips u zwierząt daje częste powikłania (odleżyny, brak zrostu), dlatego w większości przypadków rekomendujemy zespolenie.
Jak szybko po urazie trzeba operować?
Najpierw stabilizujemy pacjenta — to ważniejsze niż sama kość. Zespolenie planujemy zwykle w ciągu 1–3 dni; wyjątkiem są złamania otwarte, które opracowujemy jak najszybciej.
Czy przyjmujecie po godzinach?
Nie — pracujemy pon–pt 9:00–19:00 i sob 9:00–13:00. Poza tymi godzinami należy jechać do całodobowej lecznicy we Wrocławiu; po stabilizacji pacjent może wrócić do nas na zespolenie.
Czy kość zrośnie się tak, żeby pies normalnie chodził?
To cel zespolenia i w większości przypadków tak się dzieje. Zrost zależy jednak od typu złamania, wieku i tego, czy w domu udało się utrzymać ograniczenie ruchu.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: leczenie złamań.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.