Leczenie złamań (osteosynteza)
Chirurgiczne zespolenie złamanych kości u psów i kotów po urazach: od stabilizacji pacjenta i RTG, przez operację z implantem, po kontrolę zrostu. W godzinach pracy przyjmujemy bez skierowania — zadzwoń przed przyjazdem.
pon–pt 9–19, sob 9–13 · tel. +48 74 660 62 68. Poza godzinami pracy, w niedziele i święta najbliższe lecznice całodobowe: SKVet Klinika Weterynaryjna (ul. Stabłowicka 109b, Wrocław, tel. 791 998 999) oraz Klinika Psa i Kota (ul. B. Krzywoustego 105/22, 51-166 Wrocław, tel. 71 339 82 48).
Na czym polega
Osteosynteza to operacyjne zespolenie złamanej kości implantem — płytką ze śrubami, gwoździem śródszpikowym, drutami lub stabilizatorem zewnętrznym — tak, aby odłamy były ustawione i unieruchomione na czas zrostu. Gips u psów i kotów sprawdza się tylko w nielicznych złamaniach poniżej łokcia i kolana; w większości przypadków stabilizacja wewnętrzna daje szybszy i pewniejszy zrost oraz pozwala szybko używać kończyny.
Rodzaj implantu dobieramy do kości, typu złamania (proste, wieloodłamowe, otwarte), wieku i masy zwierzęcia. U kociąt i szczeniąt uwzględniamy chrząstki wzrostowe. Celem jest nie tylko zrost, ale zachowanie prawidłowej osi i długości kończyny oraz ruchomości sąsiednich stawów.
Złamanie prawie zawsze jest częścią większego urazu (potrącenie, upadek z wysokości), dlatego zanim zajmiemy się kością, oceniamy klatkę piersiową, brzuch i układ nerwowy.
Kiedy się stosuje
Każde podejrzenie złamania po urazie wymaga pilnej oceny w godzinach pracy przychodni — zadzwoń przed przyjazdem, przyjmujemy bez skierowania. Sama operacja rzadko musi odbyć się natychmiast; częściej najpierw stabilizujemy pacjenta (płyny, leki przeciwbólowe, tlen, unieruchomienie tymczasowe), a zespolenie planujemy w ciągu 1–3 dni, gdy stan ogólny na to pozwala.
Natychmiastowej interwencji wymagają złamania otwarte i złamania z uszkodzeniem naczyń lub nerwów.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies został potrącony przez samochód i nie staje na łapie, która jest zdeformowana lub „wisi”.
- Kot spadł z balkonu i ma opuchniętą, bolesną kończynę albo nie może chodzić.
- Kończyna jest nienaturalnie wygięta, a przy dotyku słychać trzeszczenie.
- Przez skórę widać kość lub rana nad złamaniem krwawi — złamanie otwarte, potrzebna natychmiastowa pomoc.
- Zwierzę po urazie oddycha szybko i płytko, ma blade dziąsła — jest we wstrząsie, jedź natychmiast.
- Mały piesek zeskoczył z kanapy i od tej pory trzyma przednią łapę w górze.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Po przyjęciu w trybie triage oceniamy najpierw oddychanie, krążenie i świadomość. Wykonujemy RTG cyfrowe klatki piersiowej i USG jamy brzusznej (FAST) w kierunku odmy, krwotoku wewnętrznego i pęknięcia pęcherza — dopiero potem RTG samej kończyny w dwóch projekcjach. Krew (morfologia, biochemia) określa stopień utraty krwi i stan nerek.
Na podstawie zdjęć planujemy rodzaj i rozmiar implantu. Przed znieczuleniem pacjent przechodzi kwalifikację według standardu STD-01, a u pacjentów po urazie klatki piersiowej dodatkowo powtarzamy RTG przed operacją.
Jak przebiega
Pacjent jest hospitalizowany, otrzymuje płyny, leki przeciwbólowe (STD-04) i unieruchomienie tymczasowe. Operację wykonujemy w znieczuleniu ogólnym z pełnym monitoringiem (STD-02), po przygotowaniu pola zgodnie z zasadami aseptyki (STD-05) i odczytaniu karty kontrolnej (STD-03). W zależności od złamania zabieg trwa od 60 minut do 3 godzin. Odłamy nastawiamy, zespalamy implantem i sprawdzamy oś oraz ruchomość stawów; przy złamaniach otwartych ranę najpierw dokładnie oczyszczamy i płuczemy.
Po zabiegu wykonujemy RTG kontrolne. Pacjent budzi się w szpitalu z ogrzewaniem i kontrolą bólu, zwykle pozostaje 1–2 doby; zakres nadzoru nocnego ustala lekarz prowadzący.
Opieka po
W domu: ścisłe ograniczenie ruchu przez 6–8 tygodni (klatka lub mały pokój, spacery na smyczy tylko dla załatwienia potrzeb, koty bez wyjścia na dwór), kołnierz do zdjęcia szwów, leki według rozpiski. Kontrola po 10–14 dniach, RTG zrostu po 4–6 tygodniach, a u młodych zwierząt wcześniej. Implanty zwykle pozostają na stałe; stabilizator zewnętrzny usuwamy po zroście.
Zadzwoń pilnie, jeśli kończyna nagle spuchnie, rana zacznie sączyć, zwierzę przestanie obciążać łapę, którą wcześniej używało, lub pojawi się gorączka.
Najczęstsze pytania
Czy złamanie u psa można leczyć gipsem?
Tylko niektóre proste złamania poniżej kolana lub łokcia u młodych zwierząt. Gips u zwierząt daje częste powikłania (odleżyny, brak zrostu), dlatego w większości przypadków rekomendujemy zespolenie.
Jak szybko po urazie trzeba operować?
Najpierw stabilizujemy pacjenta — to ważniejsze niż sama kość. Zespolenie planujemy zwykle w ciągu 1–3 dni; wyjątkiem są złamania otwarte, które opracowujemy jak najszybciej.
Czy przyjmujecie po godzinach?
Nie — pracujemy pon–pt 9:00–19:00 i sob 9:00–13:00. Poza tymi godzinami należy jechać do całodobowej lecznicy we Wrocławiu; po stabilizacji pacjent może wrócić do nas na zespolenie.
Czy kość zrośnie się tak, żeby pies normalnie chodził?
To cel zespolenia i w większości przypadków tak się dzieje. Zrost zależy jednak od typu złamania, wieku i tego, czy w domu udało się utrzymać ograniczenie ruchu.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: leczenie złamań.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.