Operacja zwichnięcia rzepki
Chirurgiczna korekcja rzepki, która wyskakuje z rowka kości udowej. Zabieg dobierany do stopnia zwichnięcia i budowy kończyny, oceniany na RTG przed i po operacji.
Na czym polega
Zwichnięcie rzepki polega na tym, że rzepka — mała kość w ścięgnie mięśnia czworogłowego — wysuwa się z rowka na końcu kości udowej, najczęściej do wewnątrz. Przy małym stopniu zwichnięcia wraca sama, przy dużym pozostaje poza rowkiem na stałe i kończyna zaczyna się krzywić. Skala ma cztery stopnie i to od nich zależy sposób leczenia.
Operacja ma na celu przywrócenie prawidłowego toru rzepki. Zależnie od wyniku badania i RTG łączymy kilka elementów: pogłębienie rowka kości udowej, przesunięcie guzowatości piszczeli (miejsca przyczepu więzadła rzepki) i korektę tkanek miękkich po obu stronach stawu. U psów z dużą deformacją kości udowej może być potrzebna osteotomia korekcyjna.
Efektem jest stabilne kolano, w którym rzepka pracuje we właściwym miejscu, co zatrzymuje postępujące uszkadzanie chrząstki i pozwala zwierzęciu normalnie chodzić.
Kiedy się stosuje
Zabieg proponujemy przy zwichnięciu 2 stopnia z objawami oraz przy stopniach 3 i 4. — niezależnie od wieku, choć u młodych, rosnących zwierząt wcześniejsza korekcja pozwala uniknąć utrwalenia deformacji. Zwichnięcie 1 stopnia bez objawów zwykle obserwujemy.
Zwichnięcie rzepki często współistnieje z zerwaniem więzadła krzyżowego; wtedy planujemy oba elementy w jednym zabiegu.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies co jakiś czas podskakuje na trzech łapach kilka kroków, a potem znowu idzie normalnie.
- Mały pies (york, chihuahua, pomeranian) prostuje tylną łapę do tyłu „na strzał”, żeby wskoczyć rzepka na miejsce.
- Zwierzę kuleje coraz częściej, a tylne łapy wyglądają na krzywe lub skierowane do środka.
- Kot niechętnie skacze i chodzi na przykucniętych tylnych łapach.
- Lekarz podczas badania bez trudu przesuwa rzepkę poza rowek.
- Kulawizna nasila się mimo leków przeciwzapalnych.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Podstawą jest badanie ortopedyczne z określeniem stopnia zwichnięcia oraz RTG cyfrowe obu kolan i całych kończyn tylnych w sedacji — szukamy deformacji osi kości udowej i piszczeli, które trzeba uwzględnić w planie.
Przed zabiegiem wykonujemy kwalifikację do znieczulenia (STD-01): badanie kliniczne i krew.
Kto operuje
Od ponad 20 lat, jeszcze od czasów studiów, zajmuje się ortopedią i traumatologią, chirurgią tkanek miękkich oraz radiologią. Wszystkie zabiegi ortopedyczne w przychodni, w tym TPLO, wykonuje sama, przy technikach weterynarii prowadzących znieczulenie i monitoring; rocznie to ok. 250 zespoleń złamań (osteosyntez). Specjalizacja z radiologii ma w ortopedii znaczenie praktyczne: od oceny zdjęć RTG zależy wybór metody zespolenia, a kolejne zdjęcia pokazują, czy kość prawidłowo się zrasta.
Przyjmuje od poniedziałku do piątku.
Znieczulenie prowadzi w tym czasie osobny technik weterynarii (standard STD-02), więc operator zajmuje się wyłącznie zabiegiem.
Standardy bezpieczeństwa przy tym zabiegu
Pracujemy według spisanych standardów postępowania. Ich jedynym celem jest bezpieczeństwo pacjenta: każdy ogranicza konkretne ryzyko, a przestrzegamy ich przy każdym zabiegu, nie tylko przy trudnych przypadkach.
- STD-01 · Kwalifikacja do znieczulenia zmniejsza ryzyko powikłań znieczulenia: przed zabiegiem oceniamy badanie, krew i klasę ASA, a plan znieczulenia dobieramy do konkretnego pacjenta.
- STD-02 · Nadzór śródoperacyjny pozwala wychwycić zagrożenie, zanim stanie się niebezpieczne: osobna osoba przez cały zabieg i wybudzanie śledzi saturację, kapnografię, EKG, ciśnienie i temperaturę.
- STD-03 · Karta kontrolna zabiegu zapobiega pomyłkom: przed operacją zespół na głos potwierdza tożsamość pacjenta, stronę zabiegu, sprzęt, leki i plan na wypadek powikłań.
- STD-04 · Leczenie bólu — multimodalne ogranicza ból i stres: ból oceniamy w ustrukturyzowanych skalach i leczymy z wyprzedzeniem.
- STD-05 · Reżim sterylności zmniejsza ryzyko zakażenia: rozdzielone sale operacyjne, sterylizacja narzędzi z kontrolą chemiczną i biologiczną, spisany obieg materiału.
- STD-06 · Dokumentacja i przekazanie opieki chroni ciągłość leczenia: wyniki, zalecenia i decyzje są w cyfrowej karcie, a przekazanie opieki między lekarzami jest uporządkowane.
Jak przebiega
Pacjent przyjeżdża na czczo. Po premedykacji, blokadzie regionalnej i wprowadzeniu znieczulenia ogólnego zespół monitoruje parametry życiowe zgodnie ze standardem STD-02. Operacja trwa orientacyjnie 60–90 minut: otwieramy staw, pogłębiamy rowek kości udowej, przesuwamy guzowatość piszczeli i mocujemy ją drutem lub śrubą, a na koniec napinamy torebkę stawową po stronie przeciwnej do zwichnięcia. Sprawdzamy tor rzepki w pełnym zakresie ruchu.
Po zabiegu wykonujemy RTG kontrolne. Zwierzę wybudza się w szpitalu z kontrolą bólu; wraca do domu tego samego dnia, po pełnym wybudzeniu.
Opieka po
Przez 4–6 tygodni ruch ograniczony do krótkich spacerów na smyczy, bez skoków i schodów; kołnierz do zdjęcia szwów po 10–14 dniach. Leki przeciwbólowe według rozpiski. Kontrola po 2 tygodniach, RTG kontrolne po 6 tygodniach.
Zadzwoń, jeśli po początkowej poprawie pies znów zacznie „przeskakiwać” lub kolano spuchnie.
Najczęstsze pytania
Czy operować, jeśli pies kuleje tylko czasami?
Zależy od stopnia zwichnięcia i wieku. Przy 2 stopniu z objawami u młodego psa korekcja zapobiega zwyrodnieniu — decyzję omawiamy po badaniu i RTG.
Czy trzeba operować obie łapy?
Często zwichnięcie jest obustronne. Zwykle operujemy najpierw gorszą stronę, a drugą po rekonwalescencji, jeśli daje objawy.
Czy rzepka może znów wyskoczyć po operacji?
Nawrót jest możliwy, ale przy prawidłowo dobranej technice zdarza się rzadko. Największe znaczenie ma przestrzeganie ograniczeń ruchu w pierwszych tygodniach.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: operacja zwichnięcia rzepki.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.