Operacja przepukliny (pępkowa, pachwinowa, kroczowa)
Zamknięcie otworu w ścianie brzucha lub krocza, przez który wysuwają się narządy. Planowo przy małych przepuklinach, pilnie — gdy uwięźnięte jelito lub pęcherz zagrażają życiu.
Na czym polega
Przepuklina to otwór w powłokach, przez który tkanka tłuszczowa lub narządy wewnętrzne wysuwają się pod skórę. Najczęstsze u psów i kotów są przepukliny pępkowe (wrodzone, u szczeniąt i kociąt), pachwinowe (wrodzone lub nabyte u suk) oraz kroczowe (u starszych niekastrowanych psów, obok odbytu).
Operacja polega na odprowadzeniu zawartości worka przepuklinowego do jamy brzusznej i zaszyciu wrót przepukliny. Przy dużych ubytkach lub przepuklinach kroczowych wzmacniamy ścianę przesunięciem mięśni albo siatką. Przy przepuklinie kroczowej u samca zabieg łączymy z kastracją, bo testosteron jest przyczyną osłabienia mięśni krocza.
Mała przepuklina pępkowa z samą tkanką tłuszczową jest niegroźna i można ją zamknąć przy okazji kastracji. Przepuklina, w której uwięźnie jelito lub pęcherz, jest stanem nagłym — uciśnięty narząd obumiera w ciągu godzin.
Kiedy się stosuje
Planowo: gdy uwypuklenie jest miękkie, daje się odprowadzić i nie boli, ale rośnie lub jest na tyle duże, że grozi uwięźnięciem. U szczeniąt i kociąt najczęściej podczas kastracji, w jednym znieczuleniu.
Pilnie: gdy uwypuklenie stało się twarde, bolesne, zaczerwienione, nie daje się odprowadzić, a zwierzę wymiotuje, nie oddaje moczu lub kału. W godzinach pracy przychodni zadzwoń i przyjedź od razu.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Szczeniak lub kociak ma miękką „kulkę” w okolicy pępka, która powiększa się przy płaczu lub wysiłku.
- U suki pojawił się miękki guz w pachwinie, czasem zmieniający wielkość.
- Starszy niekastrowany pies ma uwypuklenie obok odbytu i trudności z oddawaniem kału.
- Uwypuklenie nagle stało się twarde, gorące i bolesne.
- Zwierzę z przepukliną wymiotuje lub nie może oddać moczu.
- Po wcześniejszej operacji brzucha w bliźnie pojawiło się wybrzuszenie.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Badanie kliniczne zwykle wystarcza do rozpoznania, ale USG worka przepuklinowego mówi, co jest w środku — tłuszcz, jelito, pęcherz czy macica — i czy zawartość jest dobrze ukrwiona. To decyduje o pilności i zakresie zabiegu. Przy przepuklinie kroczowej oceniamy w USG także prostatę i pęcherz.
Przy przepuklinach urazowych wykonujemy RTG, żeby wykluczyć przemieszczenie narządów do klatki piersiowej i złamania. Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01, z badaniem krwi u pacjentów starszych i wszystkich pilnych.
Jak przebiega
Pacjent przyjeżdża na czczo. Znieczulenie ogólne wziewne z intubacją i monitoringiem parametrów życiowych (STD-02), leczenie bólu przed rozpoczęciem operacji (STD-04).
Chirurg nacina skórę nad przepukliną, otwiera worek, ocenia zawartość i odprowadza ją do jamy brzusznej; martwicze fragmenty jelita wycina. Następnie zszywa wrota przepukliny mocnym szwem, przy dużych ubytkach wzmacnia ścianę. Przy przepuklinie kroczowej zabieg jest bardziej złożony — odbudowa przepony miednicy z przesunięciem mięśnia i kastracja — i trwa 1,5–2,5 godziny. Prosta przepuklina pępkowa to 20–30 minut.
Wybudzanie na stanowisku szpitalnym. Przy prostych przepuklinach pacjent wraca do domu tego samego dnia; po operacji kroczowej lub uwięźniętej zwykle zostaje na 1–2 doby.
Opieka po
Kołnierz, ograniczenie ruchu przez 14 dni (przy przepuklinie kroczowej — 3–4 tygodnie, z dietą zmiękczającą kał, żeby zwierzę nie parło), leki według rozpiski. Kontrola rany po 2–3 dniach, zdjęcie szwów po 10 dniach.
Zadzwoń, jeśli w miejscu operacji pojawił się obrzęk lub ponowne uwypuklenie, rana wycieka, zwierzę wymiotuje, ma problem z oddawaniem kału lub moczu.
Najczęstsze pytania
Czy mała przepuklina pępkowa u szczeniaka wymaga operacji?
Jeśli jest mała i zawiera tylko tłuszcz, można ją obserwować i zamknąć przy okazji kastracji. Rosnąca lub duża wymaga zamknięcia wcześniej.
Czy przepuklina może wrócić?
Przy pępkowej i pachwinowej nawroty są rzadkie. Przy kroczowej ryzyko nawrotu jest wyższe; kastracja i ograniczenie parcia po zabiegu wyraźnie je zmniejszają.
Czy przepuklina jest dziedziczna?
Przepukliny pępkowe i pachwinowe mają komponentę dziedziczną. Zwierzęta z przepukliną wrodzoną nie powinny być używane w hodowli.
Skąd mam wiedzieć, że przepuklina się uwięzła?
Uwypuklenie robi się twarde, bolesne, nie daje się wcisnąć, skóra nad nim czerwienieje, zwierzę jest niespokojne lub wymiotuje. To sytuacja na natychmiastowy przyjazd.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: operacja przepukliny.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.