Cystotomia — usunięcie kamieni z pęcherza moczowego
Otwarcie pęcherza i usunięcie kamieni, które nie rozpuszczą się dietą lub blokują odpływ moczu. Złogi wysyłamy do analizy, by dobrać profilaktykę nawrotów.
Na czym polega
Cystotomia to nacięcie pęcherza moczowego w celu usunięcia kamieni (złogów) oraz przepłukania cewki. Kamienie powstają z minerałów wytrącających się z moczu; drażnią ścianę pęcherza, powodują krwiomocz, nawracające zapalenia, a u samców mogą zaklinować się w cewce i całkowicie zablokować odpływ moczu.
Nie każdy kamień wymaga operacji. Złogi struwitowe u psów często udaje się rozpuścić dietą i leczeniem zakażenia. Kamienie szczawianowe i większość pozostałych nie rozpuszczają się — trzeba je usunąć. O typie kamienia można wnioskować z badania moczu, RTG i USG, ale pewność daje dopiero analiza usuniętych złogów.
Po zabiegu praca dopiero się zaczyna: skład kamienia decyduje o diecie i kontrolach, które mają zapobiec nawrotom. Bez tego kamienie u wielu pacjentów wracają w ciągu roku lub dwóch.
Kiedy się stosuje
Gdy w RTG lub USG stwierdzono kamienie, które nie kwalifikują się do rozpuszczania, są duże, liczne, albo wywołują nawracające zapalenia i krwiomocz. Pilnie — gdy kamień zablokował cewkę i zwierzę nie może oddać moczu; to stan zagrażający życiu, bo w ciągu 1–2 dni dochodzi do zatrucia i uszkodzenia nerek.
Zabieg wykonujemy również, gdy próba rozpuszczania dietą przez kilka tygodni nie przyniosła efektu, albo gdy złogi trzeba poznać, by dobrać leczenie.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies lub kot oddaje mocz często, w małych ilościach, z wysiłkiem.
- W moczu widać krew lub mocz jest brunatny.
- Kot wielokrotnie wchodzi do kuwety, przysiada i nic nie oddaje — to stan nagły.
- Samiec wypręża się, krzyczy przy próbie oddania moczu, ma twardy, bolesny brzuch.
- Nawracające zapalenia pęcherza mimo antybiotyków.
- W badaniu USG lub RTG wykonanym z innego powodu wykryto kamienie w pęcherzu.
- Zwierzę oddaje mocz w domu w nietypowych miejscach i wylizuje okolicę cewki.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Diagnostykę prowadzimy w całości na miejscu: badanie ogólne moczu z osadem (obecność kryształów, krwi, bakterii, pH) i posiew, badanie krwi z oceną nerek, RTG jamy brzusznej (większość kamieni jest widoczna) oraz USG pęcherza, które wykrywa także złogi niewidoczne w RTG i ocenia grubość ściany pęcherza. Sprawdzamy również nerki i moczowody — kamienie w nich zmieniają plan leczenia.
Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01. U pacjentów z niedrożnością najpierw udrażniamy cewkę i wyrównujemy elektrolity (zwłaszcza potas), a operujemy dopiero po ustabilizowaniu.
Jak przebiega
Pacjent przyjeżdża na czczo. Po premedykacji z leczeniem bólu wprowadzamy znieczulenie wziewne z intubacją i monitoringiem parametrów życiowych (STD-02). Zakładamy cewnik do pęcherza, aby móc przepłukiwać cewkę w trakcie zabiegu.
Przez cięcie w dolnej części brzucha chirurg wydobywa pęcherz, nacina go i usuwa wszystkie kamienie, przepłukuje cewkę w obu kierunkach, by nie zostawić drobnych złogów, i zszywa pęcherz szwem szczelnym. Zabieg trwa orientacyjnie 45–90 minut.
Wybudzanie na stanowisku szpitalnym. Większość pacjentów wraca do domu tego samego dnia lub następnego rana; pacjenci po niedrożności zostają dłużej na płynoterapii. Kamienie wysyłamy do analizy składu.
Opieka po
Przez kilka dni mocz może być lekko krwisty — to normalne. Kołnierz, ograniczenie ruchu przez 10–14 dni, leki (przeciwbólowe, ewentualnie antybiotyk zgodnie z posiewem) według rozpiski. Kontrola rany po 2 dniach, zdjęcie szwów po 10 dniach.
Po otrzymaniu wyniku analizy kamieni ustalamy dietę i plan kontroli: badanie moczu po 4–6 tygodniach, potem co 3–6 miesięcy, kontrolne USG raz do roku. Zadzwoń natychmiast, jeśli zwierzę nie oddaje moczu, wymiotuje lub jest apatyczne.
Najczęstsze pytania
Czy kamienie można rozpuścić bez operacji?
Tylko niektóre — głównie struwity i część moczanów. Szczawiany nie rozpuszczają się. Próba rozpuszczania ma sens, gdy badania na to wskazują i zwierzę nie ma niedrożności.
Czy kamienie wrócą?
Bez zmiany diety i kontroli — u wielu pacjentów tak. Dieta dobrana do składu kamienia, zwiększone pobieranie wody i regularne badania moczu znacznie ograniczają nawroty.
Kot przysiada i nic nie oddaje — to pilne?
Tak. U kocurów niedrożność cewki w ciągu doby prowadzi do zatrucia i zaburzeń rytmu serca. Jedź natychmiast; poza godzinami pracy — do lecznicy całodobowej.
Czy po zabiegu trzeba na stałe podawać specjalną karmę?
W większości przypadków tak, dieta jest podstawą profilaktyki. Dobieramy ją po analizie kamieni i omawiamy, jak łączyć ją z codziennym żywieniem.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: cystotomia.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.