Badanie ogólne moczu i osadu
Badanie moczu z oceną osadu w naszym laboratorium — kluczowe przy chorobach nerek, zapaleniu pęcherza i kamicy. Pobranie w domu lub na miejscu pod kontrolą USG.
Na czym polega
Badanie ogólne moczu składa się z trzech części: oceny fizycznej (barwa, przejrzystość, ciężar właściwy — czyli jak dobrze nerki zagęszczają mocz), badania paskowego (białko, glukoza, krew, bilirubina, pH) i mikroskopowej oceny osadu, w której widać krwinki, bakterie, kryształy i wałeczki nerkowe.
Mocz to najprostsze i często najbardziej czułe badanie nerek: obniżony ciężar właściwy pojawia się wcześniej niż wzrost kreatyniny we krwi. Kryształy w osadzie podpowiadają rodzaj kamicy i dietę, a stosunek białka do kreatyniny (UPC) mówi o uszkodzeniu nerek. Przy podejrzeniu infekcji mocz pobrany jałowo wysyłamy na posiew z antybiogramem.
Badanie wykonujemy na miejscu, wynik mamy zwykle w ciągu 30–60 minut.
Kiedy się stosuje
Badanie moczu zalecamy przy każdej zmianie w oddawaniu moczu (częstomocz, krew, parcie, siusianie poza kuwetą), przy zwiększonym pragnieniu, w kontroli chorób nerek, cukrzycy i choroby Cushinga, w pakiecie geriatrycznym oraz jako uzupełnienie badania krwi przed znieczuleniem u seniorów.
U kotów z nawracającymi problemami z pęcherzem powtarzamy je co kilka miesięcy, u zwierząt z kamicą — po zmianie diety, by sprawdzić, czy kryształy zniknęły.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Kot często wchodzi do kuwety, napiera i oddaje niewiele moczu.
- W moczu widać krew lub mocz ma nietypowy kolor i zapach.
- Pies prosi o wyjście częściej niż zwykle i popuszcza w domu.
- Zwierzę pije znacznie więcej i oddaje bardzo jasny, wodnisty mocz.
- U psa lub kota rozpoznano chorobę nerek albo cukrzycę i trzeba ją kontrolować.
- Suka ma nawracające zapalenia pęcherza po antybiotykach.
- Senior przed znieczuleniem — chcemy ocenić zagęszczanie moczu.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Najlepsza jest próbka porannego moczu, dostarczona w czystym pojemniku w ciągu 2–4 godzin (w lodówce do 6 godzin). U kota pomaga niewchłaniający żwirek, który wydajemy w recepcji; u psa — czysty pojemnik podstawiony w trakcie siusiania, najlepiej ze środkowego strumienia.
Jeśli potrzebny jest posiew lub próbka domowa jest niemożliwa do zdobycia, pobieramy mocz na miejscu cystocentezą — nakłuciem pęcherza cienką igłą pod kontrolą USG. Jest to szybkie, bezpieczne i najbardziej wiarygodne pobranie; prosimy wtedy nie wypuszczać psa tuż przed wizytą, żeby pęcherz był wypełniony.
Jak przebiega
Po badaniu klinicznym oceniamy próbkę: mierzymy ciężar właściwy refraktometrem, wykonujemy test paskowy, wirujemy mocz i oglądamy osad pod mikroskopem. Jeśli w osadzie są bakterie, a próbka była pobrana jałowo, wysyłamy ją na posiew (wynik w 3–5 dni). Przy podejrzeniu choroby nerek oznaczamy UPC.
Wynik omawiamy z Państwem na miejscu, zestawiając go z badaniem krwi i USG, jeśli zostały wykonane. Całość zajmuje zwykle około godziny.
Opieka po
Po cystocentezie w pierwszym moczu może pojawić się śladowa ilość krwi — to normalne i mija w ciągu doby. Zwierzę nie wymaga żadnych ograniczeń.
Leczenie (dieta, leki, zwiększenie podaży wody) rozpoczynamy od razu; kontrolne badanie moczu planujemy zwykle po 4–6 tygodniach lub po zakończeniu antybiotyku. Proszę dzwonić natychmiast, jeśli zwierzę przestanie oddawać mocz lub stanie się apatyczne.
Najczęstsze pytania
Jak długo mocz może czekać na badanie?
Najlepiej dostarczyć go w ciągu 2 godzin; w lodówce próbka zachowuje wartość do 6 godzin. Starszy mocz daje fałszywe wyniki osadu i pH.
Czy nakłucie pęcherza jest bezpieczne?
Tak — to rutynowe pobranie pod kontrolą USG cienką igłą, trwające kilka sekund. Większość zwierząt nawet go nie zauważa, a próbka jest jałowa, co umożliwia posiew.
Czy wystarczy sam pasek z apteki?
Nie. Pasek nie ocenia ciężaru właściwego ani osadu, a to one przesądzają o rozpoznaniu. Kryształy i bakterie widać tylko pod mikroskopem.
Kot nie chce siusiać do pustej kuwety — co robić?
Proszę pobrać w recepcji niewchłaniający żwirek. Jeśli to zawiedzie, pobierzemy mocz na miejscu przez nakłucie pęcherza.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: badanie ogólne moczu i osadu.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.