Bronchoskopia i płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL)

Na czym polega

Bronchoskopia to wprowadzenie cienkiego, giętkiego endoskopu przez krtań do tchawicy i oskrzeli. Na ekranie oceniamy ruchomość krtani, kształt i sztywność tchawicy (zapadanie), wygląd błony śluzowej oskrzeli, obecność wydzieliny, ciał obcych, guzów lub pasożytów. To jedyne badanie, które pokazuje drogi oddechowe „na żywo”, podczas oddychania.

Płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL) polega na podaniu przez endoskop niewielkiej ilości jałowej soli fizjologicznej do wybranego oskrzela i natychmiastowym odessaniu jej wraz z komórkami i wydzieliną z pęcherzyków płucnych. Uzyskany płyn badamy cytologicznie w naszym laboratorium (komórki zapalne, eozynofile, komórki nowotworowe, pasożyty) i wysyłamy na posiew bakteryjny z antybiogramem oraz w razie potrzeby na PCR.

Efekt: konkretne rozpoznanie zamiast kolejnej rundy antybiotyków i sterydów „na próbę”. Badanie wykonujemy w krótkim znieczuleniu ogólnym z podażą tlenu przez cały czas trwania.

Kiedy się stosuje

Bronchoskopię zalecamy przy kaszlu trwającym ponad 4–8 tygodni bez rozpoznania, kaszlu nawracającym po odstawieniu leków, przy zmianach w płucach na RTG o niejasnym charakterze, podejrzeniu zapadania tchawicy lub porażenia krtani, podejrzeniu ciała obcego w drogach oddechowych (np. kłos trawy wciągnięty podczas biegania) oraz przy astmie kotów i przewlekłym zapaleniu oskrzeli przed rozpoczęciem leczenia długoterminowego.

Badanie wykonujemy po ustabilizowaniu pacjenta — u zwierzęcia z ciężką dusznością najpierw leczymy, a diagnozujemy, gdy jest bezpiecznie.

Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty

• Pies kaszle od kilku miesięcy, RTG jest niejednoznaczne, a antybiotyki i sterydy dawały tylko chwilową poprawę.
• Kot ma napady kaszlu z wyciągniętą szyją i świszczący oddech — podejrzenie astmy.
• Mały pies ma „gęsi” kaszel przy ekscytacji lub ciągnięciu na smyczy.
• Pies duży, starszy, ma chrapliwy oddech, zmieniony głos i męczy się w upały — podejrzenie porażenia krtani.
• Po biegu w trawie pies nagle zaczął gwałtownie kaszleć i kichać, a objawy nie mijają.
• Na RTG płuc widać zagęszczenia lub guzek, którego nie da się nakłuć przez klatkę.
• Zwierzę ma nawracające zapalenia płuc bez wyjaśnionej przyczyny.

Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy

Diagnostyka przed

Przed bronchoskopią wykonujemy RTG klatki piersiowej w trzech projekcjach, morfologię i biochemię, a przy szmerze sercowym echokardiografię — kaszel sercowy leczy się inaczej niż płucny i nie wymaga endoskopii. Badanie kału w kierunku pasożytów płucnych (metoda Baermanna) bywa pierwszym, prostym krokiem u młodych zwierząt.

Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01 jest tu szczególnie ważna: pacjent z chorobą dróg oddechowych jest bardziej wrażliwy na spadki saturacji. Planujemy tlenoterapię przed, w trakcie i po badaniu, a u kotów z astmą podajemy leki rozszerzające oskrzela przed zabiegiem.

Jak przebiega

Opieka po

Przez 1–2 dni zwierzę może kaszleć nieco częściej i być senne. Unikaj wysiłku, ekscytacji, upału i dymu. Podaj lekkostrawny posiłek wieczorem. Jeśli wynik cytologii jest dostępny tego samego dnia, możemy od razu włączyć leczenie wstępne; posiew i PCR wracają w 3–7 dni.

Wynik omawiamy na wizycie: ustalamy leczenie (antybiotyk według antybiogramu, leki wziewne z komorą inhalacyjną, leki przeciwpasożytnicze, redukcja wagi i szelki przy zapadaniu tchawicy) i harmonogram kontroli. Zadzwoń natychmiast, jeśli oddech stanie się wysiłkowy, dziąsła zsinieją lub pojawi się gorączka.

Najczęstsze pytania