Rynoskopia — endoskopia jamy nosowej
Obejrzenie jamy nosowej i nosogardła od środka endoskopem, z pobraniem wycinków lub usunięciem ciała obcego. Dla psów i kotów, u których kichanie, wypływ lub krwawienie z nosa nie ustępują po leczeniu.
Na czym polega
Rynoskopia to badanie endoskopowe nosa: cienkim endoskopem oglądamy przewody nosowe od nozdrzy w głąb, a giętkim endoskopem zagiętym za podniebieniem miękkim — nosogardło, czyli miejsce, gdzie nos łączy się z gardłem. Widzimy małżowiny nosowe, stan śluzówki, wydzielinę, płytki grzybicze, polipy, guzy i ciała obce.
Podczas badania pobieramy wycinki z podejrzanych miejsc do histopatologii, wymazy do posiewu i badania mykologicznego, płuczemy jamę nosową i usuwamy ciała obce (np. źdźbła trawy, które trafiły do nosogardła). Rynoskopia jest więc jednocześnie badaniem i zabiegiem.
Anatomia nosa jest złożona, a endoskop widzi tylko powierzchnię — dlatego przy podejrzeniu guza lub grzybicy zatok badanie uzupełniamy pobraniem wycinków i badaniami obrazowymi.
Kiedy się stosuje
Rynoskopię proponujemy przy kichaniu, wypływie z nosa lub krwawieniu trwającym ponad 3–4 tygodnie, zwłaszcza jednostronnym, przy odwrotnym kichaniu nasilającym się z czasem, chrapliwym oddechu przez nos, deformacji pyska lub gdy leczenie antybiotykami nie przynosi trwałej poprawy.
Nagłe, gwałtowne kichanie z pocieraniem nosa po spacerze w wysokiej trawie sugeruje ciało obce — wtedy badanie warto wykonać szybko, zanim rozwinie się zakażenie.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies od tygodni ma jednostronny wypływ z nosa, śluzowy, ropny lub z krwią.
- Kot kicha seriami, ma zatkany nos i oddycha przez pysk, mimo leczenia infekcji.
- Pies nagle zaczął gwałtownie kichać i pocierać nos łapą po biegu w trawie.
- Z nosa psa leci krew bez urazu, czasem tylko z jednej dziurki.
- Pies chrapie, odwrotnie kicha coraz częściej, ma chrapliwy oddech przez nos.
- Pysk lub okolica oka wygląda na spuchniętą lub zdeformowaną z jednej strony.
- Wypływ z nosa pojawia się przy jedzeniu — możliwa przetoka ustno-nosowa od chorego zęba.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Przed rynoskopią wykonujemy badanie kliniczne z oceną jamy ustnej i zębów (przyczyna stomatologiczna jest częsta), morfologię, biochemię i — przy krwawieniu z nosa — badanie krzepnięcia i pomiar ciśnienia; krwawienie bywa objawem choroby ogólnej, nie nosa. RTG czaszki ma ograniczoną wartość, ale pomaga wykluczyć przyczyny zębowe.
Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01.
Jak przebiega
Pacjent na czczo otrzymuje premedykację i wenflon; znieczulenie ogólne z intubacją i mankietem uszczelniającym tchawicę, żeby płyn i krew z nosa nie dostały się do dróg oddechowych. Gardło zabezpieczamy gazikami. Monitoring EKG, saturacji, kapnografii, ciśnienia i temperatury (STD-02). Najpierw giętkim endoskopem zagiętym za podniebieniem oglądamy nosogardło, potem sztywnym lub cienkim giętkim endoskopem oba przewody nosowe od przodu, płucząc je solą fizjologiczną dla lepszej widoczności.
Pobieramy wycinki ze zmian (nos jest silnie ukrwiony, więc krwawienie po biopsji jest normalne i opanowujemy je uciskiem i zimnym płynem), wymazy do badań, usuwamy ciała obce lub polipy. Przy podejrzeniu grzybicy możemy w tym samym znieczuleniu podać leczenie miejscowe. Badanie trwa 30–60 minut. Pacjent wybudza się w szpitalu z lekko uniesioną głową i wraca do domu tego samego dnia, chyba że krwawienie wymaga obserwacji.
Opieka po
Przez 1–3 dni normalne jest kichanie, niewielki wypływ krwisty lub śluzowy z nosa i pochrapywanie. Zapewnij spokój, unikaj ekscytacji i wysiłku, nie pozwalaj pocierać nosa (kołnierz w razie potrzeby). Leki według wypisu.
Wynik histopatologii i posiewu omawiamy po 7–14 dniach i wtedy ustalamy leczenie: przeciwgrzybicze, przeciwzapalne, stomatologiczne lub onkologiczne (radioterapii nie wykonujemy — przy guzach nosa kierujemy do ośrodka, który ją oferuje). Zadzwoń, jeśli krwawienie jest obfite lub nie ustaje po 2 dniach, pojawi się duszność, gorączka lub brak apetytu.
Najczęstsze pytania
Czy krwawienie z nosa po badaniu jest groźne?
Niewielkie krwawienie przez 1–2 dni jest normalne — nos jest bardzo ukrwiony, a pobieramy z niego wycinki. Obfite lub przedłużające się krwawienie to powód do telefonu.
Czy rynoskopia wystarczy do rozpoznania guza nosa?
Do rozpoznania rodzaju guza — tak, dzięki biopsji. Zakres dalszej diagnostyki i opcje leczenia lekarz omawia po wyniku.
Dlaczego pies kicha tylko z jednej strony?
Jednostronne objawy sugerują proces miejscowy: ciało obce, grzybicę, guz lub przetokę od zęba. Obustronne częściej oznaczają infekcję lub zapalenie ogólne. To ważna wskazówka, którą warto nam przekazać.
Czy można coś zrobić u kota, który przewlekle kicha po kocim katarze?
Rynoskopia pozwala ocenić, ile zostało z małżowin, wykluczyć polip i ciało obce, pobrać posiew i zaplanować leczenie objawowe. Zniszczonych małżowin nie da się odbudować, ale częstość nawrotów można ograniczyć.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: rynoskopia.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.