Diagnostyka chorób układu oddechowego
Rozpoznawanie przyczyn kaszlu, duszności, chrapania i kataru u psów i kotów — RTG klatki piersiowej, badania krwi, endoskopia dróg oddechowych.
Na czym polega
Kaszel, sapanie, przewlekły katar czy przyspieszony oddech mogą pochodzić z nosa, gardła, tchawicy, oskrzeli, płuc albo z serca. Diagnostyka układu oddechowego ma ustalić, na którym piętrze leży problem, bo od tego zależy leczenie: zapadnięta tchawica leczy się inaczej niż astma kota, a kaszel sercowy inaczej niż zapalenie oskrzeli.
Dysponujemy RTG cyfrowym klatki piersiowej, laboratorium (morfologia, biochemia, PCR w kierunku patogenów oddechowych wysyłkowo), endoskopem giętkim do bronchoskopii z pobraniem popłuczyn (BAL) i rynoskopii oraz USG do oceny płuc i serca.
W wielu przypadkach RTG i badania krwi wystarczą do rozpoznania; endoskopię wykonujemy, gdy obraz jest niejasny lub trzeba pobrać materiał do badania cytologicznego i bakteriologicznego.
Kiedy się stosuje
Badanie zalecamy, gdy kaszel trwa dłużej niż 1–2 tygodnie, nawraca, nasila się nocą lub przy wysiłku, gdy zwierzę oddycha szybciej niż zwykle w spoczynku, ma przewlekły wypływ z nosa (zwłaszcza jednostronny lub z krwią) albo chrapie i męczy się przy niewielkim wysiłku.
Duszność — oddychanie z otwartym pyskiem u kota, sinawe dziąsła, wyciągnięta szyja — to stan nagły. W godzinach pracy prosimy o telefon i natychmiastowy przyjazd.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Pies od kilku tygodni kaszle suchym, „gęsim” kaszlem, szczególnie po ekscytacji lub ciągnięciu na smyczy.
- Kot ma napady kaszlu z wyciągniętą szyją, jakby chciał coś zwymiotować.
- Zwierzę oddycha szybko w spoczynku (u kota powyżej 40 oddechów na minutę we śnie).
- Pies rasy krótkonosej chrapie, charczy i mdleje przy wysiłku lub w upale.
- Kot ma przewlekły katar, kicha i wydzielina z nosa jest ropna lub krwista.
- Starszy pies kaszle nocą i po położeniu się.
- Zwierzę zachrypło lub zmienił mu się głos.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Zaczynamy od osłuchiwania płuc i serca oraz oceny wzorca oddychania. Pierwszym badaniem obrazowym jest RTG klatki piersiowej w dwóch projekcjach — pokazuje płuca, tchawicę, sylwetkę serca i ewentualny płyn. Morfologia i biochemia z laboratorium ocenią stan zapalny i narządy.
Jeśli podejrzewamy serce jako źródło kaszlu, dołączamy echokardiografię. Przy niejasnym obrazie płuc lub nawracającym zapaleniu planujemy bronchoskopię z BAL (cytologia, posiew); przy przewlekłym katarze — rynoskopię z pobraniem wycinków. Endoskopia wymaga krótkiego znieczulenia i kwalifikacji według STD-01.
Jak przebiega
Pierwsza wizyta obejmuje wywiad (kiedy kaszel, po czym, czy zwierzę szczepione, kontakt z innymi zwierzętami), badanie kliniczne, RTG i pobranie krwi. Wyniki RTG i laboratorium omawiamy tego samego dnia. RTG u spokojnego zwierzęcia wykonujemy bez sedacji; u kota w duszności najpierw stabilizujemy w tlenie.
Bronchoskopia lub rynoskopia to osobna wizyta: znieczulenie z monitoringiem, badanie trwa 20–40 minut, próbki trafiają do naszego laboratorium (cytologia) i wysyłkowo (posiew, PCR, histopatologia). Zwierzę wraca do domu tego samego dnia, wyniki wysyłkowe w 5–14 dni.
Opieka po
Po RTG i badaniach krwi zwierzę wraca do domu bez ograniczeń; leczenie objawowe lub celowane rozpoczynamy od razu. Po bronchoskopii przez kilka godzin możliwy jest lekki kaszel — to normalne. Warto ograniczyć wysiłek i unikać dymu, kadzideł i pylistych żwirków.
Proszę dzwonić natychmiast, jeśli oddech przyspieszy, dziąsła zsinieją, kot zacznie oddychać z otwartym pyskiem lub pies zasłabnie. Kontrolę planujemy zwykle po 2–3 tygodniach leczenia, często z powtórnym RTG.
Najczęstsze pytania
Czy kaszel u psa może pochodzić z serca?
Tak — powiększone serce uciska oskrzela, a płyn w płucach wywołuje kaszel. Dlatego przy kaszlu u starszych psów małych ras często łączymy RTG z echokardiografią.
Czy do RTG potrzebne jest znieczulenie?
Zwykle nie. Większość psów i kotów daje się ułożyć na chwilę bez sedacji. Sedację stosujemy u zwierząt bardzo pobudzonych lub bolesnych.
Kot oddycha szybko przez sen — czy to poważne?
Częstość oddechów we śnie powyżej 40 na minutę u kota to sygnał do szybkiej wizyty; może oznaczać płyn w klatce piersiowej lub chorobę serca.
Czy kaszel kenelowy jest groźny?
U dorosłych zdrowych psów zwykle ustępuje sam w 1–3 tygodnie. U szczeniąt, seniorów i psów krótkonosych może przejść w zapalenie płuc — wtedy leczymy aktywnie.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: diagnostyka chorób układu oddechowego.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.