Wideootoskopia — endoskopia ucha
Obejrzenie kanału słuchowego i błony bębenkowej na ekranie, płukanie ucha, usunięcie ciała obcego lub polipa — w sedacji, przy przewlekłych i nawracających zapaleniach ucha.
Na czym polega
Wideootoskopia to badanie ucha cienkim, sztywnym endoskopem z kamerą i kanałem roboczym. W porównaniu ze zwykłym otoskopem daje powiększony, oświetlony obraz na ekranie, sięga do samej błony bębenkowej i pozwala jednocześnie pracować: płukać kanał, odsysać wydzielinę, chwytać ciała obce, pobierać wycinki i wytrzewiać polipy.
Największą wartością jest ocena błony bębenkowej — czy jest cała, zaczerwieniona, uwypuklona przez płyn w uchu środkowym. Od tego zależy, które leki są bezpieczne i czy zapalenie zeszło do ucha środkowego. U psa z nawracającymi zapaleniami kanał bywa tak zwężony, pogrubiały i wypełniony wydzieliną, że bez endoskopu i płukania nie da się tego zobaczyć.
Badanie wykonujemy w sedacji lub krótkim znieczuleniu z monitoringiem, bo ucho jest bolesne, a manipulacje przy błonie bębenkowej wymagają nieruchomego pacjenta. Zdjęcia i nagranie dokumentują stan ucha i pozwalają porównać go na kolejnych kontrolach.
Kiedy się stosuje
Wideootoskopię proponujemy przy zapaleniu ucha nawracającym częściej niż 2–3 razy w roku lub trwającym ponad 1–2 miesiące, gdy kanał jest zbyt bolesny lub zapełniony, żeby ocenić go na wizycie, przy podejrzeniu uszkodzenia błony bębenkowej lub zapalenia ucha środkowego (przechylenie głowy, ból przy otwieraniu pyska), przy podejrzeniu ciała obcego lub polipa oraz przed decyzją o operacji ucha.
U kotów z jednostronną wydzieliną, przechyleniem głowy lub chrapliwym oddechem badanie pozwala wykryć i często od razu usunąć polip zapalny.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Uszy psa wracają do zapalenia po każdym odstawieniu kropli, mimo leczenia zgodnego z cytologią.
- Ucho jest tak bolesne, że pies nie pozwala go obejrzeć, a kanał wypełnia gęsta wydzielina.
- Pies przechyla głowę, boli go przy ziewaniu i jedzeniu, ma opadniętą powiekę lub wargę po jednej stronie.
- Po spacerze w trawie pies nagle trzepie głową i piszczy — możliwy kłos w uchu.
- Kot ma jednostronną ropną wydzielinę, przechyla głowę lub chrapie — podejrzenie polipa.
- Lekarz nie może ocenić błony bębenkowej i nie wie, czy krople są bezpieczne.
- Kanał słuchowy jest zwężony, pogrubiały, a leczenie zachowawcze przestaje działać — potrzebna ocena przed operacją.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Przed badaniem wykonujemy otoskopię w gabinecie na tyle, na ile pozwala ból, cytologię wydzieliny z obu uszu (laboratorium na miejscu) i badanie neurologiczne przy objawach przedsionkowych. Przy zapaleniu ucha środkowego RTG czaszki w projekcjach na pęcherze bębenkowe pokazuje zmiany zaawansowane.
Kwalifikacja do sedacji według STD-01: badanie kliniczne, u starszych i obciążonych pacjentów krew, u pacjentów z alergią lub problemami hormonalnymi — omówienie leczenia przyczyny pierwotnej, bo bez niego ucho będzie wracać do zapalenia.
Jak przebiega
Pacjent na czczo otrzymuje premedykację z lekiem przeciwbólowym i wenflon; wykonujemy sedację lub krótkie znieczulenie z intubacją, gdy planujemy obfite płukanie (ochrona przed zachłyśnięciem). Monitorujemy saturację, tętno, ciśnienie i temperaturę (STD-02). Głowę układamy tak, żeby kanał był w jednej linii, i wprowadzamy endoskop, oglądając kanał w drodze do błony bębenkowej.
Kanał płuczemy ciepłą solą fizjologiczną przez kanał roboczy, odsysając wydzielinę, aż błona jest widoczna i czysta. Jeśli jest pęknięta, ostrożnie płuczemy ucho środkowe i pobieramy materiał na posiew. Usuwamy ciała obce kleszczykami, polipy chwytamy i wytrzewiamy powolnym pociągnięciem, ze zmian pobieramy wycinki. Na koniec podajemy do ucha lek dobrany do wyniku cytologii i stanu błony. Zabieg trwa 20–45 minut na jedno ucho; oba uszy oceniamy zawsze.
Pacjent wybudza się w szpitalu i wraca do domu tego samego dnia. Po płukaniu ucha środkowego przejściowe przechylenie głowy lub zaburzenia równowagi mogą utrzymywać się kilka dni — uprzedzamy o tym przed zabiegiem.
Opieka po
Podawaj krople i leki ogólne dokładnie według wypisu, zwykle 2–4 tygodnie; nie czyść uszu przez pierwsze dni, potem według instrukcji. Po usunięciu polipa u kota możliwy jest przejściowy zespół Hornera (zwężona źrenica, opadnięta powieka), który zwykle ustępuje.
Kontrola z otoskopią i cytologią po 10–14 dniach, następnie po zakończeniu leczenia; przy zapaleniu ucha środkowego kontrole są dłuższe. Równolegle prowadzimy leczenie przyczyny (alergia, choroby hormonalne). Zadzwoń, jeśli pojawi się nasilone przechylenie głowy, wymioty, silny ból, krwawienie lub nagłe pogorszenie słuchu.
Najczęstsze pytania
Czym wideootoskopia różni się od zwykłego badania ucha?
Zwykły otoskop pokazuje niewielki, słabo oświetlony fragment kanału; wideootoskop daje powiększony obraz do błony bębenkowej i pozwala jednocześnie płukać, pobierać materiał i usuwać zmiany. To badanie i zabieg w jednym.
Czy sedacja jest konieczna?
Tak. Ucho z przewlekłym zapaleniem jest bardzo bolesne, a praca przy błonie bębenkowej wymaga całkowitego bezruchu. Sedacja z monitoringiem jest bezpieczniejsza niż siłowe przytrzymywanie.
Czy po zabiegu ucho przestanie wracać do zapalenia?
Płukanie i właściwe leczenie usuwają obecne zakażenie, ale nawroty zależą od przyczyny pierwotnej — najczęściej alergii — którą trzeba leczyć równolegle. Dokładna ocena kanału pozwala też uczciwie powiedzieć, kiedy leczenie zachowawcze przestaje mieć sens i warto rozważyć operację.
Czy pies może ogłuchnąć po płukaniu ucha?
Płukanie ciepłą solą fizjologiczną pod kontrolą wzroku jest bezpieczne również przy pękniętej błonie; niebezpieczne są niektóre krople i preparaty czyszczące podawane w ciemno — dlatego najpierw sprawdzamy stan błony.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: wideootoskopia.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.