Chirurgia ucha (krwiak małżowiny, ablacja kanału słuchowego)
Od operacji krwiaka małżowiny po całkowite usunięcie kanału słuchowego przy nieodwracalnym zapaleniu. Decyzję poprzedza wideootoskopia i ocena, czy leczenie zachowawcze ma jeszcze sens.
Na czym polega
Chirurgia ucha obejmuje kilka różnych zabiegów. Najczęstszy to leczenie krwiaka małżowiny — „poduszki” krwi między skórą a chrząstką ucha, która powstaje przez potrząsanie głową i drapanie przy zapaleniu ucha. Krwiak nacinamy, opróżniamy i zszywamy tak, by skóra przylgnęła do chrząstki i nie wypełniła się ponownie.
Drugi zakres to zabiegi w kanale słuchowym: usuwanie polipów (zwłaszcza u kotów), poszerzenie zwężonego kanału, a w przypadkach nieodwracalnych — całkowita ablacja kanału słuchowego z otwarciem jamy bębenkowej (TECA-BO). To usunięcie zmienionego, zwapniałego, zakażonego kanału w całości. Zabieg brzmi radykalnie, ale u psa, który od lat cierpi z powodu bolesnego, cuchnącego ucha, przynosi trwałą ulgę.
Decyzję o operacji ucha zawsze poprzedza dokładna ocena kanału wideootoskopem i próba leczenia zachowawczego. Operujemy, gdy leczenie nie działa albo gdy zmiany są już nieodwracalne.
Kiedy się stosuje
Krwiak małżowiny: gdy ucho jest nagle obrzmiałe, miękkie, ciepłe — najlepiej w pierwszych dniach, zanim krew zacznie się organizować i deformować chrząstkę. Leczenie zachowawcze (drenaż, leki) bywa skuteczne przy małych krwiakach, ale często nawraca.
Ablacja kanału: przy przewlekłym, nawracającym zapaleniu ucha, które mimo prawidłowego leczenia trwa od lat, gdy kanał jest zwężony, zwapniały i bolesny, a wideootoskopia pokazuje, że nie ma szans na przywrócenie jego drożności. Także przy guzach kanału słuchowego.
Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty
- Ucho psa lub kota nagle spuchło jak poduszka, jest miękkie i ciepłe.
- Pies od lat ma cuchnące, bolesne ucho, mimo kolejnych kuracji.
- Kanał słuchowy jest tak zwężony, że nie da się do niego zajrzeć ani wkropić leku.
- Pies przechyla głowę, nie pozwala dotknąć ucha, warczy przy próbie czyszczenia.
- Kot ma polip w uchu: przechyla głowę, kicha, ma wydzielinę z ucha lub trudności w oddychaniu przez nos.
- W uchu wyczuwalny jest guz lub z kanału wyrasta zmiana.
- Pies wielokrotnie potrząsa głową i drapie ucho do krwi.
Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy
Diagnostyka przed
Podstawą jest wideootoskopia w sedacji: ocena całej długości kanału, stanu błony bębenkowej, obecności polipów i guzów, pobranie materiału do cytologii i posiewu. Przy podejrzeniu zapalenia ucha środkowego wykonujemy RTG czaszki w projekcji na puszki bębenkowe.
Przy krwiaku ważne jest znalezienie przyczyny — najczęściej zapalenia ucha lub alergii — bo bez jej leczenia krwiak wraca. Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01, z badaniem krwi u pacjentów starszych i przed ablacją.
Standardy bezpieczeństwa przy tym zabiegu
Pracujemy według spisanych standardów postępowania. Ich jedynym celem jest bezpieczeństwo pacjenta: każdy ogranicza konkretne ryzyko, a przestrzegamy ich przy każdym zabiegu, nie tylko przy trudnych przypadkach.
- STD-01 · Kwalifikacja do znieczulenia zmniejsza ryzyko powikłań znieczulenia: przed zabiegiem oceniamy badanie, krew i klasę ASA, a plan znieczulenia dobieramy do konkretnego pacjenta.
- STD-02 · Nadzór śródoperacyjny pozwala wychwycić zagrożenie, zanim stanie się niebezpieczne: osobna osoba przez cały zabieg i wybudzanie śledzi saturację, kapnografię, EKG, ciśnienie i temperaturę.
- STD-03 · Karta kontrolna zabiegu zapobiega pomyłkom: przed operacją zespół na głos potwierdza tożsamość pacjenta, stronę zabiegu, sprzęt, leki i plan na wypadek powikłań.
- STD-04 · Leczenie bólu — multimodalne ogranicza ból i stres: ból oceniamy w ustrukturyzowanych skalach i leczymy z wyprzedzeniem.
- STD-05 · Reżim sterylności zmniejsza ryzyko zakażenia: rozdzielone sale operacyjne, sterylizacja narzędzi z kontrolą chemiczną i biologiczną, spisany obieg materiału.
- STD-06 · Dokumentacja i przekazanie opieki chroni ciągłość leczenia: wyniki, zalecenia i decyzje są w cyfrowej karcie, a przekazanie opieki między lekarzami jest uporządkowane.
Jak przebiega
Krwiak: w sedacji lub krótkim znieczuleniu ogólnym nacinamy skórę wewnętrznej strony małżowiny, usuwamy krew i skrzepy, a następnie zakładamy szereg szwów przez całą grubość ucha, które zbliżają skórę do chrząstki i zapobiegają ponownemu gromadzeniu płynu. Zabieg trwa około 30 minut; pacjent wraca do domu tego samego dnia.
Ablacja kanału słuchowego: w znieczuleniu ogólnym z pełnym monitoringiem (STD-02) i blokadą nerwów okolicy ucha (STD-04) chirurg usuwa kanał słuchowy w całości od małżowiny do jamy bębenkowej, otwiera i oczyszcza jamę bębenkową, po czym zamyka ranę warstwowo, czasem z drenem. Zabieg trwa 1,5–2,5 godziny i wymaga ostrożności ze względu na nerw twarzowy przebiegający tuż obok.
Po ablacji pacjent zostaje w szpitalu do pełnego wybudzenia, zwykle do końca dnia, na leczeniu bólu i obserwacji. Polipy u kotów usuwamy przez kanał lub przez otwarcie jamy bębenkowej, w zależności od ich położenia.
Opieka po
Po operacji krwiaka: kołnierz przez 2–3 tygodnie, leczenie zapalenia ucha, które było przyczyną, kontrola co tydzień; szwy usuwamy po 2–3 tygodniach. Ucho może pozostać nieco zgrubiałe.
Po ablacji: kołnierz, antybiotyk i leki przeciwbólowe według rozpiski, kontrole co 3–4 dni, zdjęcie szwów po 10 dniach. Zadzwoń, jeśli pojawi się obrzęk, wyciek z rany, opadanie powieki lub wargi po stronie operowanej, przechylenie głowy lub zaburzenia równowagi.
Najczęstsze pytania
Czy po ablacji pies będzie głuchy?
Pies z przewlekłym zapaleniem ucha w stadium końcowym już słyszy tym uchem bardzo słabo. Po zabiegu słuch przez powietrze po tej stronie zanika, ale przewodnictwo kostne pozostaje. Większość opiekunów nie zauważa różnicy, za to widzi psa bez bólu.
Czy krwiak ucha zniknie sam?
Krew z czasem się wchłania, ale ucho zwykle kurczy się i deformuje („kalafiorowate ucho”), a krwiak lubi wracać. Wczesna operacja daje lepszy efekt kosmetyczny i mniej bólu.
Jakie są zagrożenia przy ablacji?
Główne to przejściowe lub trwałe porażenie nerwu twarzowego (opadanie wargi, brak mrugania) oraz zakażenie rany. Doświadczenie chirurga i dokładne oczyszczenie jamy bębenkowej ograniczają to ryzyko; omawiamy je szczegółowo przed zabiegiem.
Czy polip u kota może wrócić?
Po usunięciu samego polipa przez kanał nawroty się zdarzają. Otwarcie jamy bębenkowej i usunięcie podstawy polipa zmniejsza ryzyko nawrotu.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Masz pytania? Temat: chirurgia ucha.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.