Chirurgiczne wycięcie guzków, kaszaków, tłuszczaków i zmian podejrzanych — po wstępnej cytologii, z odpowiednim marginesem. Każdą usuniętą zmianę wysyłamy do histopatologii.
Usunięcie guza skóry to wycięcie zmiany wraz z fragmentem zdrowej tkanki wokół niej (marginesem) i zszycie rany. Wielkość marginesu zależy od tego, czego się spodziewamy: tłuszczak można wyłuskać niemal na granicy, mastocytoma czy guz z komórek wrzecionowatych wymagają szerokiego, zaplanowanego wycięcia.
Dlatego przed zabiegiem niemal zawsze wykonujemy biopsję cienkoigłową i cytologię na miejscu. Nakłuwamy zmianę cienką igłą, oglądamy komórki pod mikroskopem i w ciągu kilkudziesięciu minut wiemy, czy mamy do czynienia z tłuszczakiem, torbielą, stanem zapalnym czy nowotworem. To badanie decyduje, jak duże cięcie zaplanować.
Każda usunięta zmiana trafia do badania histopatologicznego — nawet gdy wygląda niewinnie. Wynik potwierdza rozpoznanie i mówi, czy marginesy są czyste.
Gdy pojawił się nowy guzek na skórze lub pod skórą, rośnie, zmienia kolor, krwawi, owrzodził się lub przeszkadza zwierzęciu. Także wtedy, gdy zmiana jest stara, ale nigdy nie została zbadana — sama obserwacja nie jest diagnostyką.
Małe zmiany u spokojnych pacjentów usuwamy czasem w sedacji ze znieczuleniem miejscowym. Większe, liczne lub w trudnej lokalizacji (powieka, łapa, ogon, okolica odbytu) — w znieczuleniu ogólnym z monitoringiem.
Zaczynamy od obejrzenia i obmacania zmiany oraz węzłów chłonnych, potem od cytologii z biopsji cienkoigłowej ocenianej na miejscu. Jeśli obraz wskazuje na nowotwór złośliwy, przed zabiegiem wykonujemy ocenę zaawansowania: cytologię węzła chłonnego, RTG klatki piersiowej, czasem USG jamy brzusznej — to część ścieżki onkologicznej.
Kwalifikacja do znieczulenia według STD-01: badanie kliniczne, u pacjentów powyżej 7 lat lub z chorobami współistniejącymi badanie krwi na miejscu.
Pacjent przyjeżdża na czczo. Przy małych zmianach: sedacja i znieczulenie miejscowe nasiękowe. Przy większych: znieczulenie ogólne z intubacją i monitoringiem parametrów życiowych (STD-02). W obu przypadkach leczenie bólu rozpoczynamy przed rozpoczęciem operacji (STD-04).
Chirurg rysuje zaplanowany margines, wycina zmianę w bloku ze zdrową tkanką i zamyka ranę warstwowo, czasem z przesunięciem płata skóry, gdy ubytek jest duży. Zabieg trwa od 15 minut przy pojedynczym małym guzku do 1,5 godziny przy rozległych wycięciach. Usunięta tkanka jest oznaczona i wysłana do histopatologii.
Wybudzanie na stanowisku szpitalnym; pacjent wraca do domu tego samego dnia.
Kołnierz lub body przez 10–14 dni, ograniczenie ruchu przy ranach na kończynach i w miejscach napiętych, leki przeciwbólowe według rozpiski. Kontrola rany po 2–3 dniach, zdjęcie szwów po 10 dniach.
Wynik histopatologii otrzymujemy w ciągu około 2 tygodni i omawiamy na wizycie: przy zmianie łagodnej lub złośliwej z czystymi marginesami leczenie jest zakończone, przy nieczystych marginesach lub wysokim stopniu złośliwości planujemy dalsze kroki z konsultacją onkologiczną. Zadzwoń, jeśli rana się rozchodzi, wycieka z niej płyn lub pojawił się obrzęk.
Nie, ale każdy trzeba zbadać. Cytologia pozwala zdecydować, czy tłuszczak można obserwować, a co wymaga szybkiego wycięcia.
Cytologia daje wstępne rozpoznanie. Dopiero histopatologia usuniętej zmiany określa typ, stopień złośliwości i czystość marginesów — to ona decyduje o dalszym postępowaniu.
Przy czystych marginesach ryzyko wznowy jest niewielkie. Przy wąskich marginesach lub nowotworach o wysokiej złośliwości bywa potrzebne poszerzenie wycięcia lub leczenie uzupełniające.
Zwykle kilka; ograniczeniem jest czas znieczulenia i wielkość ran. Planujemy to podczas konsultacji.
Każdy przypadek prowadzimy indywidualnie — powyższy zakres, wskazania i przebieg mają charakter orientacyjny; dokładny plan diagnostyki i leczenia ustalamy podczas konsultacji. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji weterynaryjnej.
Zadzwoń lub umów konsultację — plan diagnostyki i leczenia przedstawimy na piśmie, przed decyzją.