Badania hormonalne (tarczyca, kortyzol, progesteron)

Na czym polega

Badania hormonalne mierzą stężenie hormonów we krwi i pozwalają rozpoznać choroby gruczołów wewnętrznych oraz zaplanować rozród. Najczęściej oznaczamy: T4 całkowite i TSH (tarczyca u psów i kotów), kortyzol w testach dynamicznych — stymulacji ACTH i hamowania deksametazonem (choroba Cushinga i Addisona), progesteron (moment owulacji u suki, termin porodu, ryzyko poronienia) oraz według potrzeb fruktozaminę, insulinę, estradiol czy testosteron.

Część oznaczeń wykonujemy w naszym laboratorium tego samego dnia (progesteron, T4), bardziej złożone panele wysyłamy do laboratorium referencyjnego. Testy dynamiczne wymagają podania leku i pobrania krwi w ściśle określonych odstępach czasu, dlatego odbywają się w przychodni.

Pojedynczy wynik hormonu rzadko wystarcza do rozpoznania — hormony zmieniają się w ciągu dnia, pod wpływem stresu i innych chorób. Lekarz interpretuje go wraz z objawami i badaniami podstawowymi.

Kiedy się stosuje

Badania tarczycy zlecamy u psów z otyłością, apatią, wyłysieniami i u kotów seniorów z chudnięciem i wzmożonym apetytem; testy kortyzolowe — przy pragnieniu, „baryłkowatym” brzuchu, cienkiej skórze lub nawracających osłabieniach; progesteron — u suk przed kryciem (od 5.–7. dnia cieczki co 2–3 dni) i w końcowej fazie ciąży, by przewidzieć poród lub zaplanować cesarskie cięcie.

Zwierzęta już leczone (tabletki na tarczycę, trilostan) wymagają kontroli hormonów co 3–6 miesięcy lub po każdej zmianie dawki.

Wskazania — objawy, które powinny skłonić do wizyty

• Pies tyje, jest ospały, marznie i łysieje na bokach.
• Starszy kot chudnie mimo wielkiego apetytu, jest niespokojny i ma szybkie tętno.
• Pies bardzo dużo pije, ziaje, ma obwisły brzuch i cienką skórę.
• Młody pies ma nawracające epizody osłabienia, wymiotów i drżeń.
• Suka jest w cieczce i chcą Państwo trafić z terminem krycia.
• Suka jest w końcu ciąży i chcą Państwo wiedzieć, kiedy spodziewać się porodu.
• Zwierzę leczone na tarczycę lub Cushinga wymaga kontroli dawki.

Schorzenia, przy których szczególnie to stosujemy

Diagnostyka przed

Przed badaniem hormonalnym wykonujemy morfologię, biochemię i często badanie moczu — inne choroby (np. nerek, zapalenia) obniżają T4 i mogą dać fałszywy obraz niedoczynności. Lekarz pyta o leki, bo sterydy, niektóre antybiotyki i leki przeciwpadaczkowe zmieniają wyniki hormonów.

Do testów kortyzolowych zwierzę powinno być na czczo i możliwie spokojne; przy badaniu progesteronu nie ma specjalnych wymagań, ale pobrania trzeba powtarzać w ustalonych odstępach.

Jak przebiega

Opieka po

Po pobraniu krwi zwierzę wraca do domu bez ograniczeń; po teście z deksametazonem może być przez dobę bardziej spragnione. Jeśli rozpoczęliśmy leczenie, prosimy o dokładne trzymanie się pór leków — kontrolę hormonów wykonujemy zwykle po 4–6 tygodniach, a przy tarczycy pobranie krwi planujemy 4–6 godzin po podaniu tabletki.

Przy planowaniu krycia terminy kolejnych pobrań ustalamy z dnia na dzień; wynik jest tego samego dnia — prosimy o kontakt w sprawie wyniku.

Najczęstsze pytania